Tonsil
Tonsil – założone w 1945 we Wrześni przez dyrekcję Polskiego Radia w Poznaniu zakłady produkujące głośniki. Od 1946 Państwowa Fabryka Głośników należąca do Zjednoczenia Przemysłu Radiotechnicznego. Cztery lata później Zakłady Wytwórcze Głośników. Początkowo zajmowano się produkcją 8 typów głośników radiowęzłowych. Były przeznaczone dla oddziału Polskiego Radia w Poznaniu. W 1947 został wyprodukowany pierwszy krajowy mikrofon. W 1949 rozpoczęto produkcję transformatorów głośnikowych. W 1957 zakończono proces rozbudowy zakładu. Od 1958 firma weszła w skład Zjednoczenia Przemysłu Elektronicznego podlegającego Ministerstwu Przemysłu Ciężkiego. W 1960 zakładom nadano nazwę Tonsil. Od 1961 zakłady należały do Zjednoczenia „Unitra”. W latach 70. XX wieku produkcja skupiła się na przetwornikach elektroakustycznych (głośniki, transformatory, mikrofony, tuby elektroakustyczne, głośniki radiowęzłowe). W latach 1973-1974 dokonano unowocześnienia technologii wytwarzania przetworników akustycznych dzięki zakupom licencji niemieckiej firmy Peerles-MB na 11 typów mikrofonów oraz 2 typy słuchawek szerokopasmowych. Natomiast z Japonii pozyskano licencję firmy Pioneer Corp. na 18 typów głośników. Nabycie licencji zagranicznych przyczyniło się do wzrostu produkcji oraz podjęcia eksportu. W 1977 rozpoczęto produkcję mikrofonów elektretowych do radiomagnetofonów klasy popularnej. W 1978 zestawy głośnikowe rozpoczęto eksportować do USA. W następnym roku w ofercie pojawił się model kolumn głośnikowych „Altus”. 8.10.1990 przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę akcyjną. W 1991 zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. 7.04.2004 sąd ogłosił upadłość firmy. Z przedsiębiorstwa wyodrębniono kilka firm. W 2002 powstała firma Tonsil Urządzenia Elektroakustyczne Sp. z. o. o. (Pro Tosnil Sp. z. o. o.), a także Tonsil Polska. 19.05.2009 nadzwyczajne walne zgromadzenie podjęło decyzję o rozwiązaniu spółki Pro Tonsil. W 2012 przedsiębiorstwo wznowiło działalność. W 2015 rozpoczęto produkcję kolumn „Altus”.
Źródła: F. Biernat, Historia Tonsilu, Września 2017; M. Hutnik, T. Pachniewicz, Zarys historii polskiego przemysłu elektronicznego do 1985 roku, „Zeszyt Historyczny” 1994, nr 2; J. Kuciński, C. Rudnicki, Tonsil [w:] Zarys historii elektroniki w Polsce: my tak to pamiętamy, red. L. Jaskólski, Warszawa 2015; Tonsil wraca do gry, https://hi-fi.com.pl/images/numeryhfim/2016-04/pdf/14-18_Hifi_4_16.pdf [dostęp: 28.09.2020].