Mogilnicki Aleksander
Mogilnicki Aleksander – ur. 16.04.1875 w Warszawie, zm. 1.09.1956 w Łodzi; prawnik, działacz społeczny. Organizator sądownictwa w Polsce niepodległej. Sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie (od 1917), Sądu Najwyższego (od 1920), następnie prezes Izby Karnej Sądu Najwyższego (1924-1929). Przyczynił się do rozwoju kodyfikacji prawa polskiego. Jego zainteresowania skupiały się wokół zagadnień dotyczących przestępczości nieletnich. Propagator pozytywizmu socjologicznego w prawie karnym, zwolennik sądów przysięgłych oraz indywidualizacji wymiaru kary. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Adwokat przysięgły, założyciel kancelarii adwokackiej w Łodzi (1901) i Warszawie (1911). Doktorat z prawa uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim (1912). Wykładał w Wolnej Wszechnicy Polskiej (1913-1939), w Szkole Nauk Społecznych i Handlowych (1915-1919), na Uniwersytecie Warszawskim (1917-1921). Aktywny działacz i obrońca niezawisłości sędziów. Współautor projektu ustawy o sądach dla nieletnich, kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o sądach powszechnych. Wspólnie z Emilem Rappaportem pracował nad projektem nowatorskiego polskiego kodeksu karnego (1916). Sekretarz Komisji Kodyfikacyjnej (1919-1923). Przedstawiciel Polski w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Prawa Karnego (1924). Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz międzynarodowych organizacji prawniczych. Publikował na łamach „Gazety Sądowej Warszawskiej”, będąc również członkiem Komitetu Redakcyjnego (od 1911). Redaktor „Kwartalnika Prawa Cywilnego i Karnego” (1918-1920) oraz „Przeglądu Polskiego Ustawodawstwa Cywilnego i Kryminalnego” (od 1922). Po wojnie wykładał na Uniwersytecie Łódzkim (1946-1952) i w Łódzkiej Wyższej Szkole Nauk Administracyjnych (1947-1948). Autor m. in. Dziecko i przestępstwo (1916), Kodeksu wojskowego postępowania karnego z komentarzem (1947).
Źródła: Aleksander Mogilnicki [w:] Polska myśl prawnokarna XIX-XX wieku: autorzy i ich dzieła: od szkoły klasycznej do socjologicznej, D. Janicka, Toruń 2017; K. Pol, Aleksander Mogilnicki, „Rzeczpospolita” 1998, nr 100; K. Pol, Aleksander Mogilnicki [w:] Poczet prawników polskich XIX-XX w., red. K. Pol, Warszawa 2011; S. St., Aleksander Mogilnicki, „Prawo i Życie” 1956, nr 11; W. Wincławski, Mogilnicki Aleksander (1875-1956) [w:] Słownik biograficzny socjologii polskiej, t. 2, red. W. Wincławski, Warszawa 2004.
