Lubomirski Stanisław

Lubomirski Stanisław – ur. 31.01.1875 w Krakowie, zm. 16.08.1932 w Karlovych Varach. prekursor lotnictwa polskiego, finansista, działacz gospodarczy. Absolwent uniwersytetów w Berlinie i Fryburgu. Wraz z Henrykiem Radziszewskim założył Krajowy Dom Bankowy do obsługi operacji finansowych i handlowych. Następnie doprowadził do przekształcenia go w Bank Przemysłowy Warszawski SA (1911), w którym pełnił funkcję prezesa. We współpracy z Konstantym Radkiewiczem przejął tereny naftowe położone nad Morzem Kaspijskim (wyspa Czelekien) i zorganizował eksploatację wosku ziemnego. Prezes zarządu fabryki metalowej Towarzystwo Akcyjne Fabryki Machin i Odlewów K. Rudzki i Ska (1908). Założyciel Warszawskiego Towarzystwa Lotniczego Awiata oraz organizator pierwszej w kraju wytwórni samolotów (1910). Piastował wiele kierowniczych stanowisk gospodarczych, m.in. w Towarzystwie Przemysłowców Królestwa Polskiego. Przewodniczący Stowarzyszenia Przemysłowców Polskich w Rosji. Założyciel i prezes zarządu Banku Zjednoczonych Ziem Polskich (1918). Występował jako pośrednik o wydanie koncesji dla obywateli innych państw (Anglia, Austria) m.in. na budowę linii kolejowych. Prezes i wiceprezes Centralnego Związku Polskiego Przemysłu Górnictwa, Handlu i Finansów, prezes Rady i Zarządu Związku. Główny przedstawiciel na Polskę towarzystwa ubezpieczeniowego „Assicurazioni Generali di Trieste”. Pełnił funkcję prezesa m.in. Giełdy Pieniężnej w Warszawie, Rady Zarządzającej Modrzejowskich Zakładów Górniczo-Hutniczych SA, Rady Banku Handlowego w Warszawie, Związku Banków Polskich, Polskiego Związku Przemysłowców Metalowych, Centralnego Związku Przemysłu Polskiego, Karasiński i S-ka Polskich Zakładów Elektrycznych Brown Boveri SA, Rady Zakładów K.I. Poznańskiego w Łodzi, Izby Handlowej Polsko-Sowieckiej.

Źródła: Ł. Cholewiński, Działalność społeczno-gospodarcza księcia Stanisława Lubomirskiego (1875-1932), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 2014, nr 93; Z. Landau, Stanisław Lubomirski [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, Kraków 1987; W. Morawski, Od marki do złotego. Historia finansów Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2008; K. Sławiński, Lotnisko Mokotowskie w Warszawie, Warszawa 1981; Lubomirski Stanisław [w:] Cmentarz Powązkowski w Warszawie, red. J. Durko, W. Fijałkowski, H. Szwankowska, Warszawa 2002; Śp. Stanisław Lubomirski, „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1932, nr 229, 232; Śp. Stanisław Książę Lubomirski, „Przegląd Gospodarczy” 1932, nr 16; A. Wierzbicki, Wspomnienia i dokumenty, 1877-1920, Warszawa 1957; Zgon ks. Stanisława Lubomirskiego, „Czas” 1932, nr 186.