Jarnatowski Teodor
Jarnatowski Teodor – ur. 11.08.1832 w Zaniemyślu, zm. 8.03.1905 w Poznaniu; lekarz, działacz społeczny. Studiował medycynę we Wrocławiu, Gryfii, Wiedniu oraz Berlinie. W 1865 zdobył dyplom doktorski i zdał egzamin państwowy. Praktykę lekarską odbył w Gostyniu oraz Koźminie. W 1863 został aresztowany za udział w konspiracji. Przebywał w więzieniach w Poznaniu i Berlinie. Otrzymał propozycję objęcia katedry chirurgii na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale jej nie przyjął. Brał udział w wojnie prusko-austriackiej w 1866. Po wojnie studiował w Paryżu oraz Londynie. W 1869 wrócił do Poznania. Wszedł w skład Komisji Tymczasowej Teatru Polskiego w Poznaniu (od 1869 Komitet Teatralny). Interesował się okulistyką i kontynuował praktykę ogólną. W 1876 wydał dzieło Higiena czyli nauka o zdrowiu. Publikował artykuły w „Rocznikach Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” oraz „Przeglądzie Lekarskim”. Propagował teorie postępowe. Zwolennik teorii Darwina. Sprzeciwiał się wpływowi Kościoła na proces nauczania. Interesował się położeniem ekonomiczno-politycznym rzemieślników i robotników. W 1884 został wybrany do rady miejskiej Poznania. Członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Prezes Banku Parcelacyjnego. Założyciel Kasy Wzajemnej Pomocy dla rzemieślników i kupców. Prezes Towarzystwa Młodych Przemysłowców. Skarbnik komitetu, który powołał Teatr Polski w Poznaniu. Organizował amatorskie spektakle teatralne. Z jego inicjatywy zostało przeprowadzone pierwsze przedstawienie amatorskie „młodych przemysłowców” w Teatrze Polskim w Poznaniu.
Źródła: M. Balcerek, Pamiętniki z aresztu w Hausvogtei. Imienniki księdza Cypriana Jarochowskiego i Józefa Matuszewskiego, „Textus et Studia” 2018, nr 1/2; M. Dachtera, Naród sobie, https://kulturaupodstaw.pl/narod-sobie/ [dostęp: 31.12.2022]; Cz. Kędzierski, Teatr Polski w ogrodzie Potockiego 1875-1925, Poznań 1925; Śp. dr Teodor Jarnatowski, „Praca: tygodnik polityczny i literacki ilustrowany” 1905, nr 12; Ś. p. dr Teodor Jarnatowski, „Głos Śląski” 1905, nr 60; L. Trzeciakowski, Jarnatowski Teodor, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. X, Wrocław – Warszawa – Kraków 1962-1963.
