Fabryka Samochodów Ciężarowych „Star” w Starachowicach
Fabryka Samochodów Ciężarowych „Star” w Starachowicach – przedsiębiorstwo produkujące lekkie i średnie samochody ciężarowe założone 12.01.1948 na bazie majątku Zakładów Mechanicznych. Rozpoczęto wówczas produkcję samochodów ciężarowych o średnim tonażu „Star 20”. Pierwsze okazowe egzemplarze zeszły z taśmy produkcyjnej 15.12.1948. W 1949 rozpoczęła się produkcja seryjna. Od 1952 wytwarzano nadwozia do autobusów, podwozia do wozów pożarniczych, wywrotek, ciągników typu C-60. W 1954 podjęto eksport samochodów za granicę: Chiny, Turcja, Bułgaria. W 1955 uruchomiono produkcję „Stara-21”. Charakteryzował się m.in. powiększoną ładownością i pięciobiegową przekładnią. W 1957 zakończono produkcję „Stara-20”. W latach 1958-1968 produkowano „Stara-25”. Zastosowano w nim silnik benzynowy o mocy 95 KM. W latach 1958-1965 produkowano „Stara 66”. Posiadał napęd 6x6, silnik benzynowy sześciocylindrowy rzędowy o mocy 105 KM oraz dwuosobową kabinę. 18.12.1967 zakład opuścił 200-tysięczny samochód „Star”. W latach 1962-1971 produkowano model „Star 27”. Był to szosowy samochód o średniej ładowności. Niedostateczna efektywność silnika stała się przyczyną niewielkiej ilości wyprodukowanych egzemplarzy. W 1967 fabryka zatrudniała 15,3 tys. pracowników. We współpracy z francuską firmą „Chausson” w 1968 powstały modele „Star-28” oraz „Star-29”. Pod koniec lat 60. XX wieku produkcję poszczególnych elementów przekazano do zakładów filialnych w okolicach Starachowic. W 1973 rozpoczęto produkcję „Stara 266”. Był to podstawowy samochód ciężarowy-terenowy na wyposażeniu Wojska Polskiego. Przystosowany do poruszania się z obciążeniem w trudnym terenie (poligon). Część modeli była przystosowana do funkcji wozów strażackich. W okresie od 1976 do 1994 produkowano „Star 200”. Była to najbardziej udana konstrukcja. Charakteryzowała się bezawaryjną pracą silnika w każdych warunkach oraz niskim zużyciem paliwa. W 1991 przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę Zakłady Starachowice Star SA. Powołano spółkę Star Trucks Sp. z. o. o. W 1999 udziałowcem głównym spółki Star Trucks Sp. z. o. o. została niemiecka spółka MAN AG. W 2006 zakończono produkcję samochodów ciężarowych. Zakład skoncentrowała się na wytwarzaniu szkieletów do autobusów oraz komponentów samochodowych.
Źródła: M. Adamczyk, S. Pastuszka, Starachowice – zarys dziejów, Warszawa 1984; Historia Fabryki Samochodów Ciężarowych Star, https://letheko.pl/index.php/blog/zurawie/item/61-historia-fabryki-samochodow-ciezarowych-star [dostęp: 14.12.2020]; P. Kołodziejski, Fabryka Samochodów Ciężarowych – zarys historii, http://www.ekomuzeum.pl/wp-content/uploads/2012/07/FSC-rys-historyczny.pdf [dostęp: 14.12.2020]; Z. Podbielski, Historia polskiej motoryzacji – gwiazdy ze Starachowic, https://www.auto-swiat.pl/klasyki/oldtimer/historia-polskiej-motoryzacji-gwiazdy-ze-starachowic/wr2rsjr#slajd-12 [dostęp: 14.12.2020]; Z. Podbielski, Pierwsze były Stary. Historia produkcji pojazdów w Polsce Ludowej, Warszawa 2020; Z. Podbielski, Polskie Fabryki Samochodów 1946-1989, Łódź 2016.
