Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku
Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku – powstałe na bazie funkcjonującego od 1870 zakładu narzędzi rolniczych przedsiębiorstwo produkujące kombajny rolnicze i inne maszyny żniwne. Założona w 1870 przez Mojżesza Szyję Sarnę firma początkowo produkowała narzędzia rolnicze np. pług „Sokół” oraz przeprowadzała remonty maszyn w tartakach, browarach itp. W 1911 fabryka zatrudniała 120 osób. W czasie II wojny światowej zakład został przejęty przez Niemców. W 1940 dokonano połączenia mniejszych zakładów w jeden warsztat „Maschinen Industrie”, w którym zajmowano się produkcją wyposażenia na potrzeby wojsk niemieckich. 6.02.1945 zostały utworzone Płockie Zakłady Maszynowe w Płocku. Wytwarzano maszyny rolnicze (kieraty, sieczkarnie, młocarnie). W 1945 w fabryce pracowało 70 osób. 15.09.1948 dokonano zmiany nazwy na Fabrykę Maszyn Żniwnych. W 1951 rozpoczęto wytwarzanie sortowników do ziemniaków, kosiarek (na licencji ZSRR). Od 1953 wytwarzano kosiarki ciągnikowe. W 1954 zakończono rozbudowę fabryki. Rozpoczęto produkcję samobieżnych kombajnów zbożowych ZMS-4 na licencji ZSRR. W 1959 wyprodukowano 20 egzemplarzy kombajnu KZB-3A. Ulepszoną wersją tego modelu był KZB-3B wytwarzany od 1962. Przedsiębiorstwo eksportowało maszyny m. in. do Brazylii, Kuby, Syrii, Jugosławii. W 1970 rozpoczęto produkcję kombajnów „Bizon”. Charakteryzowały się wytrzymałym, wydajnym silnikiem oraz szerokim dostępem części zamiennych. W sumie wyprodukowano 45 modeli „Bizona”. Miał szerokie zastosowanie: mógł zbierać oprócz zboża, słonecznik, kukurydzę, trawę. Pierwszym wyprodukowanym modelem był Z040 (KZS-3). Wersja Z040s posiadała gąsienice, a Z041 wyposażony był w workownik. Zakład od 1974 funkcjonował jako Fabryka Maszyn Żniwnych im. Marcelego Nowotki „Agroment” w Płocku. Od 1990 rozpoczęto w firmie działania restrukturyzacyjne. 1.12.1992 utworzono z części przedsiębiorstwa spółkę prawa handlowego „Bizon”. Na bazie pozostałego majątku przedsiębiorstwa powołano spółkę „Maszyny Żniwne”, która działała do 1996. W 1998 firma „New Holland” kupiła 90% udziałów w spółce „Bizon”. Utworzono podmiot gospodarczy „New Holland Bizon”. Od 2014 zakład działa jako CNH Industrial Polska Sp. z. o. o.
Źródła: Historia kombajnu Bizon, https://www.agroalex.pl/TechBlog/25/kombajn-rolniczy-bizon [dostęp: 13.12.2020]; S. Kamosiński, Miasta przemysłowe dolnej Wisły, [w:] Historia polskich okręgów i regionów przemysłowych, red. Ł. Dwilewicz, W. Morawski, Warszawa 2015; J. Stefański, 30 lat produkcji kombajnów do zbioru zbóż w Płocku (1954-1984), „Notatki Płockie” 1984, nr 3; J. Stefański, Dzieje Fabryki Maszyn Żniwnych im. Marcelego Nowotki w Płocku 1870-1977, Płock 1986; J. Stefański, Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku (Zarys historyczny), „Notatki Płockie”, 1969 nr 1; J. Stefański, Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku – osiągnięcia i perspektywy, „Notatki Płockie” 1974, nr 5.
