FSO Warszawa
FSO Warszawa – założone 17.01.1950 przedsiębiorstwo produkujące samochody osobowe. Budowę fabryki rozpoczęto 1.08.1948. W 1950 uzyskano licencję na produkcję samochodu GAZ-M20 „Pobieda”, w oparciu o którą 6.11.1951 produkcję auta „Warszawa”. Był to pierwszy samochód wyprodukowany w kraju po wojnie. Model był poddawany modernizacjom – Warszawa-201, Warszawa-202, zmieniono silnik, skrzynię biegów na 4-biegową. Był wytwarzany jako kombi w wersji 5-cio drzwiowej oraz w dwudrzwiowej pick-up. W 1964 rozpoczęto wytwarzanie modeli 223 i 224. Zastosowano nadwozie typu sedan oraz silnik S21. 30.03.1973 zakończono produkcję „Warszawy”. Łącznie zbudowano 254 447 sztuk. W 1957 rozpoczęto produkcję „Syreny”. Był to pierwszy po wojnie samochód opracowany przez polskich konstruktorów. Model był poddawany modernizacjom – „Syrena-101”, następnie 102, 102S (silnik Wartburga), 104 (nowy silnik S31), 105 (drzwi otwierane do przodu). W 1972 produkcja została przeniesiona do Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej. Łącznie wyprodukowano 177 234 egzemplarzy. 22.12.1965 zawarto umowę z włoskim koncernem „FIAT” na zakup licencji samochodu „Fiat-1300”. Powstał „Polski Fiat-125p”. W modelu tym zastosowano silnik 1300 o mocy 60 KM, dzięki niemu polscy kierowcy rajdowi odnieśli wiele sukcesów. W 1972 powstały wersje kombi, sanitarki i sportowe. „Fiat-125p” był produkowany do 29.06.1991. Łącznie powstało 1 445 699 egzemplarzy. 3.05.1978 rozpoczęto produkcję „Poloneza”. Posiadał bardziej nowoczesne nadwozie niż „Polski Fiat-125p”. Od 1.01.1988 rozpoczęto wytwarzanie „Poloneza Truck”. Produkcja modeli „Polonez” zakończyła się w 2002. W sumie wyprodukowano 1 033 401 egzemplarzy. 28.03.1996 przedsiębiorstwo przejął koncern Daewoo. W 1996 rozpoczęto montaż modelu „Tico”, w 1997 produkcję „Lanosa”, w 1998 „Matiza”. W 2005 ukraiński AwtoZAZ kupił kontrolny pakiet przedsiębiorstwa. W 2006 na podstawie umowy z General Motors rozpoczęto produkcję „Chevroleta Aveo”, która trwała do 2011.W 2014 zakład skupił się na produkcji układów wydechowych, zbiorników paliwa. W 2015 większościowym udziałowcem został cypryjsk Alemeda Investments LTD.
Źródła: S. Kamosiński, Modernizacja oparta na strategii naśladownictwa. Polski przemysł w latach 1950-1989 a import i eksport myśli technicznej, [w:] Między zacofaniem a modernizacją. Społeczno-gospodarcze problemy ziem polskich na przestrzeni wieków, red. E. Kościk, T. Głowiński, Wrocław 2009; Z. Konieczniak, Rozwój załogi fabryki samochodów osobowych w 25-leciu istnienia zakładu [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy, red. J. Kazimierski, Warszawa 1979; M. Krasucki, Warszawskie dziedzictwo postindustrialne, Warszawa 2011; S. Misztal, Branże wiodące stołecznego przemysłu w latach 1945-1976 [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy, red. J. Kazimierski, Warszawa 1979; Narodziny Fabryki Samochodów Osobowych, https://www.fso-sa.com.pl/kim-jestesmy-rozszerzenie/ [dostęp: 15.12.2020]; Fabryka Samochodów Osobowych, https://warszawa.wikia.org/wiki/Fabryka_Samochod%C3%B3w_Osobowych [dostęp: 15.12.2020]; Z. Podbielski, Polskie Fabryki Samochodów 1946-1989, Łódź 2016.
