Eltra w Bydgoszczy
Eltra w Bydgoszczy – założona w 1923 przez inż. Stefana Ciszewskiego w Bydgoszczy jako Fabryka Aparatów Elektrycznych inż. Stefan Ciszewski. Przedsiębiorstwo zajmowało się produkcją i dystrybucją urządzeń elektrotechnicznych (paseczki topikowe do bezpieczników i elementy izolacyjne). W 1926 zakład funkcjonował pod nazwą Fabryka Artykułów Elektrotechnicznych inż. S. Ciszewski i Spółka. W 1938 pracowało w nim 468 osób. W czasie II wojny światowej firma działała pod nazwą Fabryk für Elektrotechnische Erzeugnisse Bromberg. Po wyzwoleniu produkcja została wznowiona 1.03.1945. Pod koniec 1945 funkcjonowała jako Bydgoska Fabryka Artykułów Elektrotechnicznych. W 1949 firma zatrudniała ok. 750 osób. Posiadała filie w Nakle nad Notecią, Toruniu, w Poniatowej, a później również w Czechowicach i Brzezince. Produkowano wyroby instalacyjne dla przemysłu elektrotechnicznego, podzespoły dla Zakładów Radiowych im. M. Kasprzaka w Warszawie, Zakładów Radiowych Diora w Dzierżoniowie, zakładów przemysłu elektrycznego. 1.05.1957 zakład rozpoczął działalność jako ELTRA Przedsiębiorstwo Państwowe Wyodrębnione w Bydgoszczy. Na przełomie lat 50. i 60. XX wieku firma produkowała podzespoły stykowe-przełączniki, złącza, łączówki, podstawki do lamp elektronowych. W 1959 uruchomiono wytwarzanie pierwszego krajowego miniaturowego odbiornika tranzystorowego „Eltra Most-59”. Firma skupiła się na wytwarzaniu odbiorników radiowych m. in. „Koliber”. Pierwszy odbiornik pracujący w zakresie UKF wyprodukowany w zakładzie otrzymał nazwę „Izabella”, kolejny „Laura”. W 1968 kupiono francuską licencję na produkcję segmentowych przełączników przyciskowych. W połowie lat 70. XX wieku rozpoczęto produkcję pierwszego w kraju przenośnego zestawu stereofonicznego. W latach 1976-1985 produkowano kalkulatory elektroniczne z rodziny „Brda”. W 1991 zakład został przekształcony w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa. W 1995 firma skupiła się na produkcji sprzętu elektroinstalacyjnego i telekomunikacyjnego. W 1998 zakład został kupiony przez skandynawską grupę kapitałową Lexel A/S należącą do koncernu Schneider Electric.
Źródła: 50 lat Zakładów Radiowych Eltra w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1973; D. Kaczyńska, Aladyn, Syrena, Meluzyna a nawet polski walkman 101 Kajtek. Barwna historia Zjednoczenia Unitra, https://businessinsider.com.pl/firmy/marki-prl-barwna-historia-marek-polskiej-elektroniki-uzytkowej/9jjegp6 [dostęp: 4.10.2020]; S. Kamosiński, Miasta przemysłowe dolnej Wisły [w:] Historia polskich okręgów i regionów przemysłowych, red. Ł. Dwilewicz, W. Morawski, Warszawa 2015; J. Kuciński, Eltra [w:] Zarys historii elektroniki w Polsce: my tak to pamiętamy, red. L. Jaskólski, Warszawa 2015; Zakład produkcyjny „Unitra-Eltra”, czyli historyczne miejsce, które popada w ruinę, https://www.zwiadowcahistorii.pl/zaklad-produkcyjny-unitra-eltra-czyli-historyczne-miejsce-ktore-popada-w-ruine/ [dostęp: 16.09.2020].
