Eilenberg Samuel

Eilenberg Samuel – ur. 30.09.1913 w Warszawie, zm. 30.01.1998 w Nowym Jorku; matematyk. Uczył się w Gimnazjum Ascola. Maturę uzyskał w 1930. Absolwent Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Warszawskiego. Uczeń Karola Borsuka i Bronisława Knastera. Stopień magistra uzyskał w 1934 na podstawie pracy O przekształceniach periodycznych powierzchni kuli. Zajmował się związkami algebry z topologią. W 1936 doktoryzował się, rozprawa nosiła tytuł O zastosowaniach topologicznych odwzorowań na okrąg koła. Uczestnik Międzynarodowego Kongresu Matematyków w Oslo (1936). We Lwowie spotkał się ze Stefanem Banachem, autor kilku problemów wpisanych do Księgi Szkockiej. W latach 1933-1939 opublikował 26 artykułów naukowych w „Fundamenta Mathematicae”. W 1939 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Swoją karierę na emigracji rozpoczął na Uniwersytecie w Michigan, gdzie poznał Saundersa MacLane’a i Normana Steenroda. Brał pośrednio udział w programie atomowym (1944). W 1945 uzyskał tytuł profesora. Od 1947 związany z Uniwersytetem Columbia. W 1948 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Laureat stypendium Fulbrighta i Guggenheima do Paryża w latach 1950-1951. Pracował z grupą Bourbaki i Henri Cartanem. W latach 60. zajmował się badaniami nad informatyką i matematyką stosowaną. Owocem pracy była opublikowana w 1974 i 1976 praca Automata, Languages and Machines. W 1986 został laureatem Nagrody Wolf Foundation w 1986. Od 1991 członek Polskiej Akademii Nauk. W 1993 przyjął zaproszenie na konferencję w Toruniu i Ciechocinku „International Symposium in honour of Samuel Eilenberg – Topological Fixed Point Feory and its Applications”. Wybitny znawca sztuki Indii i Dalekiego Wschodu, kolekcjoner. Część jego zbiorów znajduje się w Metropolitan Muzeum of Art.

Źródła: S. Jackowski, Samuel Eilenberg – wielki matematyk z Warszawy, „Wiadomości Matematyczne” 2014, nr 1; K. Kuratowski, Pół wieku matematyki polskiej 1920-1970, Warszawa 1973; S. Ulam, Przygody matematyka, Warszawa 1996.