Egzamin zewnętrzny na koniec szkoły średniej (tzw. nowa matura)

Egzamin zewnętrzny na koniec szkoły średniej (tzw. nowa matura) – egzamin państwowy zdawany przez absolwentów szkół średnich, wprowadzony przez Minister Edukacji Narodowej i Sportu Krystynę Łybacką w 2002. Egzamin potocznie nazywany „nową maturą” zastąpił egzamin dojrzałości funkcjonujący od 1812 w Księstwie Warszawskim dla szkół departamentowych. Celem „nowej matury” było m. in. usprawnienie systemu egzaminowania absolwentów, przy równoczesnej rezygnacji z egzaminów wstępnych na uczelnie wyższe. Matura nie jest egzaminem obowiązkowym. Pełni funkcję poświadczenia osiągnięcia umiejętności w zakresie języka polskiego, matematyki oraz języka obcego i określa poziom wykształcenia ogólnego absolwentów. Egzamin maturalny jest przeprowadzany z przedmiotów obowiązkowych oraz przedmiotów dodatkowych i składa się z części ustnej oraz z części pisemnej. Nadzór nad przygotowaniem oraz jego przebiegiem sprawuje Okręgowa Komisja Egzaminacyjna. W l. 2002-2005 absolwenci mieli możliwość wyboru zdawania egzaminu w starej formule lub „nowej matury”. Do 2015 by zaliczyć egzamin maturalny wymagane było uzyskanie co najmniej 30% punktów z przedmiotów obowiązkowych. Absolwent nie musiał przystępować do egzaminów na poziomie rozszerzonym. Po 2015 by zaliczyć egzamin maturalny należy uzyskać co najmniej 30% punktów z przedmiotów obowiązkowych oraz przystąpić przynajmniej do jednego egzaminu z przedmiotu dodatkowego. Wszystkie egzaminy z przedmiotów dodatkowych po 2015 są przeprowadzane na poziomie rozszerzonym. Przedmiotami dodatkowymi są: przedmioty podstawowe na poziomie rozszerzonym, język obcy nowożytny, język mniejszości narodowej, język mniejszości etnicznej, język regionalny, biologia, chemia, filozofia, fizyka z astronomią, geografia, historia, historia sztuki, historia muzyki, informatyka, język łaciński i kultura antyczne, wiedza o społeczeństwie. Absolwent będący laureatem olimpiady przedmiotowej znajdującej się w komunikacie Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej jest zwolniony z egzaminu maturalnego i otrzymuje 100% punktów.

Źródła: Informator o egzaminie maturalnym od roku szkolnego 2014/2015. Część ogólna, Centralna Komisja Egzaminacyjna, Warszawa 2013; Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz. U. 1991, nr 95, poz. 425 z późn. zmianami; A. Winiarz, Stanisława Staszica koncepcja organizacji szkolnictwa w teorii i praktyce [w:] Rozprawy z Dziejów Oświaty, t. 45, Warszawa 2006; Wstępne informacje o wynikach egzaminu maturalnego przeprowadzonego w terminie głównym (w maju) 2021 r., https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2015/Informacje_o_wynikach/2021/20210705%20Wstepne%20informacje%20o%20wynikach%20egzaminu%20maturalnego%202021.pdf, (dostęp: 12.09.2021).