Demel Kazimierz
Demel Kazimierz – ur. 9.03.1889 w Zawodziu, zm. 27.09.1978 w Gdyni; biolog, hydrobiolog. Pionier polskich badań nad Morzem Bałtyckim. W 1908 rozpoczął studia przyrodnicze na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1909-1911 studiował na Uniwersytecie Genewskim. W 1911 ukończył studia ze stopniem licencjata nauk przyrodniczych. Od 1912 do 1913 był asystentem w Zakładzie Zoologii Uniwersytetu Genewskiego. W 1913 został asystentem w Pracowni Zoologicznej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W 1915 skierowany został na kurs biologiczno-morski do Aleksandrowska. W 1916 zmobilizowany do armii rosyjskiej. W 1918 po zakończeniu działań wojennych objął kierownictwo pracowni biologicznej Towarzystwa Miłośników Przyrody. Przeprowadził wyprawę naukową na jeziora kujawskie i Lubelszczyznę. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej oraz w III powstaniu śląskim. W 1921 powołany na starszego asystenta zoologa w stacji hydrobiologicznej w Wigrach należącej do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Badał faunę rzeki Czarnej Hańczy. Odkrył kilka rzadkich gatunków. 1.04.1923 został adiunktem w Morskim Laboratorium Rybackim w Helu. Był pierwszym Polakiem badającym jakościowo i ilościowo skład i rozmieszczenie fauny Morza Bałtyckiego. Prowadził badania naukowe nad biologią morza, hydrologią i oceanografią. Wykonał pionierskie badania dotyczące rybołówstwa morskiego i prognozowania połowów. W latach 1932-1939 kierownik Morskiego Laboratorium Rybackiego. 17.12.1938 jako pierwszy w kraju obronił doktorat z biologii morza pt. Studia nad fauną denną i jej środowiskiem w polskich wodach Bałtyku. W trakcie II wojny światowej przebywał w Warszawie. W latach 1945-1960 był zastępcą kierownika Morskiego Instytutu Rybackiego. 31.05.1950 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy Roczny cykl życia Bałtyku przy Helu. Jako pierwszy uzyskał tytuł docenta zoologii „ze szczególnym uwzględnieniem oceanografii biologicznej i ekologii zwierząt”. 30.04.1957 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Prowadził wykłady w Wyższej Szkole Handlu Morskiego oraz w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie. Zapoczątkował kształcenie ichtiologów morskich na poziomie akademickim.
Źródła: G. Brzęk, Demel Kazimierz Konstanty [w:] Słownik biologów polskich, red. S. Feliksiak, Warszawa 1987; Demel Kazimierz Konstanty, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Demel-Kazimierz-Konstanty;3891660.html [dostęp: 21.11.2022]; A. Ropelewski, Profesor Kazimierz Demel: żołnierz-badacz morza-nauczyciel, Warszawa 1978; L. Rumel-Czarnowska, Demel Kazimierz (1889-1978), https://www.gdynia.pl/o-gdyni/gdynski-panteon,3576/demel-kazimierz-1889-1978,365323 [dostęp: 21.11.2022].
