Dąbrowski Marian

Dąbrowski Marian – ur. 27.09.1878 w Mielcu, zm. 27.09.1958 w Miami na Florydzie; dziennikarz, wydawca, społecznik. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W trakcie studiów pracował jako nauczyciel w Gimnazjum im. Jana Sobieskiego w Krakowie (1903-1906). Następnie udzielał się w „Przeglądzie Gimnastycznym” (1900) oraz współpracował z czasopismem „Ilustracja Polska” (1901). Redaktor i współudziałowiec wydawnictwa „Głos Narodu” (1908-1910). Założyciel i redaktor naczelny (1910-1939) „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”, twórca Pałacu Prasy SA największego koncernu prasowego II Rzeczypospolitej z siedzibą (od 1927) przy ul. Wielopole 1 w Krakowie. Doprowadził do przejęcia przez IKC „Nowin” (1914) oraz „Nowej Reformy” (1927). Wydawał m.in. tygodniki i czasopisma „Światowid”, „Na Szerokim Świecie”, „Tempo Dnia”, „As”, „Wróble na Dachu”, „Raz, Dwa, Trzy”, „Tajny Detektyw”. Inicjator założenia prywatnego Teatru „Bagatela”, jeden z fundatorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Poseł na Sejm Ustawodawczy w latach 1919-1922, a także I, II i III kadencji w latach 1922-1935. Popularyzator sportu i turystyki w Zakopanem, inicjator budowy drogi z Krakowa do Zakopanego, tzw. zakopianki. Od wybuchu II wojny światowej przebywał na emigracji we Francji, następnie w Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych. Członek m.in.: Towarzystwa Dziennikarzy i Literatów w Warszawie, Rady Naczelnej Polskiego Związku Wydawców Dzienników i Czasopism, Towarzystwa Oratoryjnego i Operowego w Krakowie, a także władz naczelnych Związku Fabrykantów Zachodniej Małopolski. Wielokrotnie odznaczany, w tym: Order Św. Jerzego z Bourgogne I klasy, węgierski Srebrny Krzyż Zasługi, komandoria jugosłowiańskiego Orderu św. Sawy, Order Korony Rumuńskiej II klasy.

Źródła: A. Bańdo, Marian Dąbrowski i legenda „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” [w:] Kraków – Lwów: książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku, t. 6, red. J. Jarowiecki, Kraków 2003; E. Bogdanowska-Spuła, Marian Dąbrowski w kręgu Klubu Okrągłego Stołu [w:] Kraków - Lwów: książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku, t. 7, red. J. Jarowiecki, Kraków 2005; Dąbrowski Marian [w:] Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994; S. Dziki, M. Rogoż, Marian Dąbrowski i jego opus vitae – koncern IKC (próba kalendarium) [w:] Ilustrowany Kurier Codzienny. Księga pamiątkowa w stulecie powstania dziennika i wydawnictwa 1910-1939, red. G. Wrona, P. Borowiec, K. Woźniakowski, Kraków – Katowice 2010; Z. Grabowski, Marian Dąbrowski, „Wiadomości” 1958, nr 46; B. Singer, Od Witosa do Sławka, Warszawa 1990; W. Władyka, Właściciel Pałacu Prasy, „Prasa Polska" 1983, nr 3.