Czasopisma kobiece

Czasopisma kobiece – typ czasopism adresowanych dla kobiet o tematyce uwzględniającej kulturalne, społeczne i praktyczne (rzadziej polityczne) potrzeby żeńskich czytelniczek. Pierwsze czasopisma dla kobiet na ziemiach polskich zaczęły się ukazywać w XIX wieku. Wraz z rozwojem prasy w okresie dwudziestolecia międzywojennego pojawiło się też kilkadziesiąt pism dla pań. Najbardziej znane tytuły z lat międzywojennych to m.in. „Moja Przyjaciółka” (1934-1939), „Kobieta Współczesna” (1927-1934), „Gazeta dla Kobiet” (1909-1938), „Głos Kobiet” (1908-1939), „Głos Wielkopolanek” (1908-1924), „Gospodyni Wiejska” (1916-1934), „Niewiasta Katolicka” (1911-1922), „Ziemianka” (1911-1925). Najstarszym z nich był „Bluszcz” (1865-1939), pismo o wysokim poziomie literackim i publicystycznym. Wiele magazynów dla kobiet ukazywało się też w formie dodatków do prasy ogólnej, np. codzienny „Kurier Kobiecy” (dodatek do „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”, 1927-1939) czy „Gazeta Kobieca” (ilustrowany miesięcznik dla członkiń PSL, dodatek do „Woli Ludu”). Większość stanowiły tygodniki, miesięczniki i kwartalniki. Pisma kobiece propagowały wzorzec kobiety nowoczesnej, aktywnej zawodowo i społecznie, świadomej swoich praw obywatelskich. Redagowały je zwykle same kobiety. Reprezentowały różne opcje światopoglądowe: narodowo-katolickie, socjalistyczne czy ludowe, a także różne środowiska i grupy zawodowe: feministek, włościanek, pań domu, matek itp. Po 1926 podział ideowy zawęził się i oddawał stosunek do sanacji oraz związek z obozem władzy. W tym okresie profil ideowy czasopisma wyznaczała sama redakcja, a w mniejszym stopniu czytelniczki. Wyróżnikiem pism kobiecych był atrakcyjny i prosty tytuł. Preferowały one zadania doradcze, język pozbawiony agresji, styl osobisty. Redakcje nawiązywały kontakt z czytelniczkami poprzez gatunki dziennikarskie – reportaż, wywiad, listy, porady. Dla dużej części czasopism stałym punktem zainteresowań redakcji były tzw. kwestie kobiece, sukcesy kobiet w różnych dziedzinach życia i sprawy równouprawnienia. Wydawaniem czasopism kobiecych zajmowały się spółdzielnie wydawnicze, organizacje i stowarzyszenia o charakterze kulturalnym, społecznym, oświatowym czy zawodowym.

Źródła: J. Chwastyk-Kowalczyk, „Bluszcz” w latach 1918-1939. Tematyka społeczna oraz problemy kultury i literatury, Kielce 2003; J. Franke, Polska prasa kobieca w latach 1820-1918: w kręgu ofiary i poświęcenia, Warszawa 1999; K. Łazowska-Marcinkowska, Sprawy niewieście: problematyka czasopism kobiecych Drugiej Rzeczypospolitej, Poznań 2010; A. Paczkowski, Prasa polska w latach 1918-1939, Warszawa 1980; Z. Sokół, Z badań nad polską prasą kobiecą w latach 1818-1939, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1983, nr 3..