Chyrosz Wacław
Chyrosz Wacław – ur. 18.10.1900 w Rydze, zm. 2.12.1960 w Warszawie; projektant i konstruktor obiektów sakralnych oraz budynków użyteczności publicznej. Zasłużony dla odbudowy Warszawy. Uczęszczał do Gimnazjum im. Władysława Giżyckiego w Warszawie. Studiował na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej w latach 1920-1933. Uczestnik powstania warszawskiego. Konstruktor m.in. budynku banku Powszechna Kasa Oszczędności (PKO) w rogu ulic Marszałkowskiej i Sienkiewicza, budynku biura „Orbisu” przy ul. Brackiej w Warszawie. Realizator rozbudowy siedziby Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie. Główny specjalista konstruktor w „Miastoprojekcie Śródmieście”. Wraz ze Stefanem Kozińskim kontynuował wykonanie konstrukcji kościoła p.w. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus we Włochach pod Warszawą (1946-1953), według projektu architekta Jana Łukasika. Zdobywca zespołowej nagrody (drugie miejsce) w konkursie na projekt zespołu budynków dla Spółdzielni Spożywców „Społem” i Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych. Konkurs miał na celu zabudowę wieżowcami warszawskiego skrzyżowania Marszałkowskiej i Alej Jerozolimskich. Wraz z Janem Bogusławskim i Jerzym Łowińskim opracował projekt wieżowców tworzących nieregularny czworobok, natomiast budynki miały tworzyć okrągłą wieżę. Autor wielu publikacji, m.in.: Budynki mieszkalne i socjalne o ścianach cienkich (1959), Wykorzystanie gruzu ceglanego w odbudowie: technologia i konstrukcje (1947), Statycznie obliczone dźwigary stropowe i stropy ceglano-betonowe (Kleina) dla różnych rozpiętości i obciążeń (1930).
Źródła: M. Kohlrausch, Planning a European Capital for a New State, https://core.ac.uk/download/pdf/34616456.pdf (dostęp: 1.09.2020); G. Kuba, Ulica Marszałkowska w Warszawie w pierwszych latach po II wojnie światowej, „Studia i Materiały Centralnej biblioteki Wojskowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego” 2019, nr 1; B. Malinowska–Petelenz, Sacrum po polsku: kościoły polskie 1945-1965, studia formy w autorskim szkicu architektonicznym, Kraków 2015; Polska Korporacja Akademicka Welecja 1883-1988, Warszawa 1989; J. Zieliński, Złota 44 i inne warszawskie niebotyki, Warszawa 2015.
