Chamiec Zygmunt
Chamiec Zygmunt – ur. 24.03.1882 w Wiedniu, zm. 27.12.1948 w Warszawie; pionier polskiej radiofonii. Studiował rolnictwo w Dublanach. Ponadto odbył studia medyczne we Lwowie i Strassburgu, uzyskując tytuł doktora medycyny ze specjalnością bakteriologii (1910). Absolwent skarbowości i finansów na Uniwersytecie Wiedeńskim, a także studiów muzycznych w Genewie. Członek Zarządu Warszawskich Teatrów, powołanego przez stołeczny Komitet Obywatelski, koordynujący niesienie pomocy ofiarom wojny (1915). Dyrektor administracyjny Opery w Warszawie (1915-1917). Jeden z dyrektorów Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej i pierwszy polski urzędnik bankowości z okresu I wojny światowej (1917-1918). Sekretarz generalny Polskiej Delegacji Ekonomicznej, członek Komisji Ekonomicznej przy Komitecie Narodowym Polskim, przedstawiciel Polski w Komisji Odszkodowań, wchodził w skład polskiej delegacji na konferencję pokojową w Paryżu (1919). Uczestnik prac nad przygotowaniem traktatu wersalskiego. Równocześnie podjął współpracę z koncernem „Vickers-Armstrong” (od 1919), w londyńskich laboratoriach zgłębiał wiedzę fizyczną w zakresie funkcjonowania radiofonii. Jeden z dyrektorów Banku Handlowego. Organizator spółki Polskie Radio SA (1923-1924) oraz pierwszy dyrektor naczelny (1925-1935). Inicjator budowy najsilniejszej w Europie radiostacji w Raszynie oraz produkcji i upowszechniania odbiornika „Detefon”. W okresie kierowania przez niego spółką Polskie Radio SA rozpoczęły działalność rozgłośnie regionalne, inaugurował nadawanie regularnych programów w Warszawie (1926), Krakowie, Poznaniu i Katowicach (1927), Wilnie (1928), Lwowie i Łodzi (1930), Toruniu (1934). Inicjator wymiany programów w Europie. Organizator Pierwszej Międzynarodowej Konferencji Radiofonicznej w Warszawie (1927). Działacz Międzynarodowej Unii Radiofonicznej, przewodniczący Komisji Wymiany Programów Międzynarodowej Unii Radiofonicznej (1928-1935). Wspólnie z Maksymilianem Weroniczem założył Spółkę Kinematograficzną (1936). Kierownik sekretariatu Straży Obywatelskiej w Warszawie (1939). Nagrodzony francuskim orderem Legii Honorowej (1928).
Źródła: E. Kaszuba, Polityka programowa Polskiego Radia w latach 1925–1929. Założenia i praktyka, „Przegląd Nauk Historycznych” 2013, nr 2; M.J. Kwiatkowski, Narodziny Polskiego Radia. Radiofonia w Polsce w latach 1918-1929, Warszawa 1972; M.J. Kwiatkowski, Ojciec Polskiego Radia, cz. 1 i cz. 2, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej”, 1987, nr 1-2; M.J. Kwiatkowski, Tu Polskie Radio Warszawa, Warszawa 1980; M.J. Kwiatkowski, J. Kubiatowski, Dr Zygmunt Chamiec (1882-1948), „Przegląd Telekomunikacyjny” 1985, nr 3; R. Miazek, Przeminęło z radiem. Opowieść o Zygmuncie Chamcu – założycielu i pierwszym dyrektorze Polskiego Radia, Rzeszów 2005; S. Miszczak, Historia radiofonii i telewizji w Polsce, Warszawa 1972; Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. Dokumenty i materiały, Warszawa 1968; Ziemianin w Radiu. Z Ryszardem Miazkiem rozmawia Zbigniew Chamiec, „Z Dziejów Polskiej Radiofonii” 2004/2005, nr 1.
