Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej
Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej – jednostka badawczo-rozwojowa powstała 13.07.1957 w Warszawie z inicjatywy Jerzego Peńsko, Tadeusza Musiałowicza, Ryszarda Szepke, Adama Kuchcińskiego oraz Jerzego Sokołowskiego celem koordynowania prac operacyjnych i badawczych ochrony radiologicznej w Polsce. Pierwszym prezesem został Jerzy Peńsko. Centrum składało się z trzech działów technicznych: skażeń radioaktywnych, kontroli zakładów, działu aparatury i kalibracji. W 1958 utworzono centralny rejestr użytkowników źródeł promieniotwórczych i system rejestru kontroli dawek indywidualnych. Rozpoczęto współpracę z Techniczną Inspekcją i Inspekcją Sanitarno-Epidemiologiczną. W 1961 utworzono Samodzielną Pracownię Pomiarów Tła Naturalnego (od 1964 Ośrodek Dyspozycyjny Służby Awaryjnej). W 1962 powstała Pracownia Prognozowania Skażeń. W 1965 jednostka stworzyła dawkomierz fotometryczny dla pomiarów promieniowania X, gamma, beta oraz neutronów termicznych. W 1966 rozpoczęto badania nad detektorami termoluminescencyjnymi dla pomiarów rutynowych w dozymetrii środowiskowej. W 1970 powołano zakład dozymetrii zajmujący się badaniem zanieczyszczenia powietrza śladowymi ilościami izotopów promieniotwórczych i stabilnych. W 1973 zainicjowano badania pionowego rozkładu skażeń atmosfery metalami ciężkimi, wytworami rozszczepienia po wybuchach jądrowych, naturalnymi radionuklidami. W 1974 utworzono nowoczesny system i zaczęto regularną kontrolę stężeń Kr-85 w powietrzu atmosferycznym. W latach 1972-1979 przeprowadzono analizy nad zachowaniem się trytu w łańcuchu pokarmowym. Przeprowadzono badania trytu powiązanego organicznie oraz wody trytowej na układ nerwowy człowieka. W 1988 zakład dozymetrii rozpoczął prace nad stworzeniem radiologicznej mapy Polski. Powstała w związku z wdrożeniem systemu monitoringu środowiska. W 1995 na podstawie umowy o współpracy z rządem duńskim został zamontowany serwer duńskiego systemu PMS. W 1997 wydano pierwszy radiologiczny atlas Polski oraz założone zostało laboratorium pomiaru zawartości jodu w tarczycy. W 2000 oddano do użytku nowe radonowe stanowisko wzorcowe. Od 1.10.2010 Instytut Badawczy, w którym powstało laboratorium wzorcowania przyrządów dozometrycznych i radonowych.
Źródła: M. Bielski, Centralne laboratorium ochrony radiologicznej: retrospekcja i współczesność, „Postępy Techniki Jądrowej” 2018, z. 1; Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/centralne-laboratorium-ochrony-radiologicznej [dostęp: 26.05.2022]; Historia CLOR, https://www.clor.waw.pl/clor/historia-clor.html [dostęp: 26.05.2022]; Kronika i wspomnienia. Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, Warszawa 2017.
