Budzińska-Tylicka Justyna
Budzińska-Tylicka Justyna – ur. 12.09.1867 w Łomży, zm. 8.04.1936 w Warszawie; lekarz, polityk, działaczka społeczna, feministka. W 1892 wyjechała na studia lekarskie do Paryża. Uprawnienia lekarskie uzyskała w 1898. Specjalistka w chorobach układu oddechowego. Po wybuchu rewolucji w 1905 wróciła do Polski i zamieszkała w Krakowie, następnie w Warszawie (1907). W 1909 uzyskała prawo praktyki i stała się pierwszą lekarką w szkolnictwie żeńskim na ziemiach polskich. Działała w organizacjach walczących z alkoholizmem i rozpowszechniających wiedzę na temat higieny m. in. Towarzystwo Wstrzemięźliwości „Eleuteria - Wyzwolenie”, Polskie Towarzystwo Higieniczne, Polskie Towarzystwo Medycyny Społecznej. Działaczka Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich. Podczas wojny działała w Lidze Kobiet Pogotowia Wojennego. Organizatorka kursów sanitarnych i kierowniczka szpitala polowego. Po 1918 została przewodniczącą Centralnego Komitetu Politycznego Równouprawnienia Kobiet Polskich. Radna Rady Miasta Warszawa w latach 1919-1935. W 1919 razem m. in. z Eugenią Waśniewską i Zofią Daszyńską-Golińską założyła Komitet Polityczny Kobiet Postępowych. Uczestniczyła w Międzynarodowym Kongresie Kobiecym w Genewie (1920) i w Rzymie (1923). Współinicjatorka utworzenia Małej Ententy Kobiet i jej przewodnicząca. Współzałożycielka Ligi Kobiet na Rzecz Pokoju i Wolności. Celem organizacji było nadanie kobietom pełnych praw obywatelskich oraz szerzenie haseł antywojennych i niwelowanie jej politycznych, ekonomicznych, socjalnych i psychologicznych skutków. Od 1922 członkini Polskiej Partii Socjalistycznej. Założycielka Towarzystwa Lekarek Polskich w latach. 1925-1927. W 1927 weszła w skład zarządu Związku Miast Polskich. Pracownica Naczelnej Izby Lekarskiej w latach 1929-1931. Prezydent Robotniczego Towarzystwa Służby Społecznej (1930), założycielka i kierownik pierwszej w Polsce Poradni Świadomego Macierzyństwa (1931).
Źródła: R. Bednarz-Grzybek, Justyna Budzińska-Tylicka (1867-1936). Poglądy na odżywianie, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” 2013, t. 32; J. Bełcikowski, Polskie kobiece stowarzyszenia i związki współpracy międzynarodowej kobiet, Warszawa 1939; J. Budzińska-Tylicka, Gruźlica jako klęska społeczna, Warszawa 1913; J. Budzińska-Tylicka, Hygiena kobiety i kwestje społeczne z nią związane, Warszawa 1909; J. Budzińska-Tylicka, Świadome macierzyństwo, Warszawa 1935; J. Budzińska-Tylicka, W sprawie naszego bytu, Warszawa 1916; C. Walewska, W walce o równe prawa. Nasze bojownice, Warszawa 1930; D. Kałwa, Model kobiety aktywnej na tle sporów światopoglądowych. Ruch feministyczny w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2000.
