Bogusz Józef
Bogusz Józef – ur. 11.09.1904 w Tarnopolu, zm. 21.03.1993 w Siegen (Niemcy); chirurg. Przedstawiciel krakowskiej szkoły chirurgów tarczycy oraz specjalista chirurgii żołądka, jelit i dróg żółciowych, chirurgii wieku podeszłego. Jeden z pionierów chirurgicznego leczenia nowotworów przełyku i wpustu żołądka. Wdrażał nowoczesne techniki zakładania sztucznego odbytu, metody znieczulenia i wsparcie psychologiczne dla operowanych pacjentów. Studia medyczne ukończył na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktor wszech nauk lekarskich (1928), doktor habilitowany (1948), profesor nadzwyczajny (1953). Pracował w Klinice Chirurgicznej Wydziału Lekarskiego UJ, w Wojsku Polskim w Szkole Podchorążych Rezerw Sanitarnych w Warszawie oraz na Oddziale Chirurgicznym 5. Szpitala Okręgowego w Krakowie. Uczestnik kampanii wrześniowej (1939). Uczestniczył w powstaniu warszawskim pełniąc funkcję chirurga. Pracował w Szpitalu Wojennym nr 604. Ordynator oddziału chirurgicznego Szpitala przy ulicy Kurkowej, a także na oddziale neurochirurgii Szpitala im. Dzieciątka Jezus w Warszawie oraz prowadził przychodnię chirurgiczną. Kierownik jednego ze szpitali powstańczych Armii Krajowej w warszawskiej dzielnicy Ochota. Pracował na oddziale chirurgicznym zaimprowizowanego szpitala w Ursusie. Następnie pracował w I Katedrze i Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego jako starszy asystent I Kliniki Chirurgii (1945-1948) oraz kierownik I Katedry i Kliniki Chirurgii (1948-1974). Prezes Towarzystwa Chirurgów Polskich (1966–1968) oraz Krakowskiego Towarzystwa Lekarskiego (1959-1993). Współzałożyciel i redaktor „Zeszytów Oświęcimskich’’. Autor i współautor ponad 200 publikacji naukowych o zasięgu krajowym i międzynarodowym, m.in. Chirurgia dla pielęgniarek (1964), Zarys dziejów chirurgii polskiej (1989). Członek polskich i zagranicznych towarzystw naukowych.
Źródła: M. Barczyński, Józef Bogusz (1904-1993) [w:] Uniwersytet Jagielloński. Złota Księga Wydziału Lekarskiego, red. J. Grochowski, Kraków 2000; Bogusz Józef [w:] Słownik biograficzny polskich nauk medycznych XX wieku, t. 1, z. 2, Warszawa 1994; R. Kotarba, Prof. dr hab. med. Józef Bogusz (1904-1993), „Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich” 1994, t. 37; R. Pagacz-Moczarska, Życie pełne pasji. Stulecie urodzin prof. Józefa Bogusza, „Alma Mater” 2004, nr 60; W. Stankowski, Józef Bogusz [w:] Uczeni Żydowskiego pochodzenia we współczesnych dziejach Uniwersytetu Jagiellońskiego, red. W. Kozub-Ciembroniewicz, Kraków 2014; Z kart historii. Prof. dr hab. med. Józef Bogusz w 20 rocznicę śmierci (1904-1993), „Galicyjska Gazeta Lekarska” 2013, nr 3.
