Bank Rolniczo-Przemysłowy Kwilecki, Potocki i Spółka w Poznaniu
Bank Rolniczo-Przemysłowy Kwilecki, Potocki i Spółka w Poznaniu – bank kredytowy powołany 28.09.1870 jako spółka akcyjna komandytowa w Poznaniu. Założony przez Mieczysława Kwileckiego, Bolesława Potockiego i Mieczysława Łyskowskiego (Dom Bankowy Donimirski, Kalkstein, Łyskowski). Siedziba do 1918 mieściła się w Hotelu Francuskim na rogu ulic Wilhelmstrasse i Bergstrasse. Następnie w Hotelu Bazar. Kapitał zakładowy w chwili powstania spółki wynosił 586 tys. marek. Pierwszym dyrektorem został Mieczysław Łyskowski, funkcję pełnił w latach 1870-1894. Główną formą działalności było kredytowanie wielkiej własności ziemskiej oraz przemysłu rolnego. Bank otworzył swoje oddziały w wielkopolskich miastach, we Wrocławiu, a także ekspozytury w Małopolsce, na Podolu i w Kijowie, gdzie obsługiwał handel zbożem. Bank był w tej kategorii najbardziej liczącą się instytucją na terenach dawnej Polski aż do lat 90. XIX w. W 1871 podjęto próby przekształcenia go w centralę finansową polskiej spółdzielczości kredytowej. Bank prowadził od 1876 Kasę Oszczędności. Kapitał wynosił 2,2 mln marek. Założycielom przeświecał cel rozpowszechnienia praktyki oszczędzania. Od 1912 Bank funkcjonował pod nazwą Bank Kwilecki, Potocki i Ska SA. Dyrektorem w latach 1912-1939 był Stanisław Waszyński. Z czasem otwarte zostały nowe oddziały na terenie całej Polski, kosztem zamknięcia kilku na terenie Wielkopolski. W 1924 funkcjonowały oddziały w Warszawie, Wilnie, Gdańsku, Inowrocławiu, Katowicach, Ostrowie, Toruniu. W 1925 kapitał akcyjny wyniósł 2,4 mln zł. Bank od 1933 razem z Bankiem Akceptacyjnym SA organizował akcję oddłużania rolnictwa. Do 1938 zamknięto oddziały w Warszawie i Katowicach, obroty regularnie spadały. W 1938 cofnięte zostały uprawnienia banku dewizowego. Działalność została zakończona w 1939, formalnie bank funkcjonował do 1946.
Źródła: Kasa Oszczędności Banku Kwilecki, Potocki i Spółka, Poznań 1876; W. Morawski, Bankowość prywatna II Rzeczypospolitej, Warszawa 1996; W. Morawski, Pozawarszawskie banki prywatne, „Ludzie i pieniądze: od pierwszej do drugiej wojny światowej”, cz. 11; W. Morawski, Słownik historyczny bankowości polskiej do 1939 roku, Warszawa 1998.
