Analogowy analizator harmoniczny
Analogowy analizator harmoniczny – wynalazek skonstruowany przez Jacka Karpińskiego w 1957. Maszyna była jednym z pierwszych sukcesów wybitnego inżyniera. Stworzona została na zlecenie Polskiego Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Inicjatorem przedsięwzięcia był Józef Lityński. AAH stworzony został we współpracy z Markiem Karpińskim i Waldemarem Jarosińskim. Wykonawcami byli członkowie zespołu Pracowni Maszyn Matematycznych Instytutu Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk kierowani przez Jacka Karpińskiego. Było to pierwsze na świecie urządzenie służące do tworzenia długoterminowych modeli prognozy pogody. Ówczesne prognozy pogody oparte były na analizie danych bieżących i tych znajdujących się w bazie, wykorzystując całki Fouriera. J. Karpiński zaproponował skonstruowanie urządzenia ułatwiającego ten proces. Komputer lub procesor obliczeniowy miał sam dokonywać obliczeń i porównywać dane. AAH dysponował 650 lampami elektronowymi, posiadała wymiary 2m x 2m x 1,5m. Opierał się na analizach harmonicznych Fouriera, znanych od 1807. Szeregi Fouriera wprowadzono by rozwiązać równania ciepła dla metalowej płyty. Był to przełom w matematyce, pozwalający na wprowadzenie nowych teorii w fizyce, teorii drgań oraz przetwarzaniu sygnałów obrazu i dźwięku. Analiza Fouriera polega na utworzeniu modelu, który stanowi sumę składowych harmonicznych (funkcji sinusoidalnych i cosinusoidalnych) dla określonego przedziału czasowego. Wykorzystanie analizy Fouriera w tworzeniu długoterminowych modeli prognozy pogody poprawiło trafność prognoz o ponad 10%. Dane podawane były w formie wykresów graficznych i wprowadzane do skanera optycznego.
Źródła: AAH Analogowy Analizator Harmonicznych, http://www.k-101.pl/index.php/mgr-inz-jacek-karpinski/9-aah, (dostęp: 9.08.2022); B. Aksamit, Zduszona rewolucja inżyniera Karpińskiego, „Ale historia” 2012, nr 24; M. Błoński, Zmarł genialny konstruktor Jacek Karpiński, https://kopalniawiedzy.pl/Jacek-Karpinski-konstruktor-K-202-skaner-AAH-AKAT-1-KAR-65,9763, (dostęp: 6.04.2020); J. Górski, Polskie wynalazki, które zmieniły świat, Poznań 2018; H. Marcinkowska, Dystrybucje, przestrzenie Sobolewa, równania różniczkowe, Warszawa 1993; P. Pełka, Przegląd metod wykorzystywanych do średnioterminowego prognozowania obciążeń elektroenergetycznych, „Przegląd Elektrotechniczny” 2019, nr 7; G. Shamot, Geniusz o niezwykłym życiu- Jacek Karpiński, KAR-65, https://www.blog-wajkomp.pl/geniusz-o-niezwyklym-zyciu-jacek-karpinski-kar-65/; (dostęp: 6.04.2020).
