Ammono
Ammono – firma założona w 1999 przez m. in. Roberta Dwilińskiego, zajmująca się produkcją kryształu azotku galu (GaN). Prace nad kryształkami azotku galu prowadzili naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, Wydziału Chemii Politechniki Warszawskiej, Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych (Sieć Badawcza Łukasiewicz) oraz instytutów Polskiej Akademii Nauk. W ich wyniku pozyskano materiał największy i najczystszy na świecie. Gęstość dyslokacji wyniosła 102 cm2. Odkryło, że nowy minerał mógł zostać wykorzystany w technologii Blu-ray, LED-ach dużej mocy (świecących białym światłem), konwerterach prądu w autach hybrydowych i elektrycznych. Zastosowano go jako podstawowy materiał do produkcji niebieskich laserów, konsoli, gier wideo. Azotek galu jest bardzo dobrym materiałem do produkcji układów sterujących prądem: tranzystory, tyrystory, konwertery, inwertery. Jest lżejszym półprzewodnikiem niż krzem. Jego zastosowanie przyczyniło się do miniaturyzacji (lżejsze zasilacze do laptopów, zwiększenie zasięgu samochodów elektrycznych). W 2003 laboratorium firmy rozpoczęło pracę nad epitaksją fazy gazowej HVPE (HVPE) GaN. Dzięki zastosowaniu szablonów MOCVD-GaN uzyskano wolnostojące kryształy HVOE-GaN. O grubości 2 cali i do 1 mm. Firma zatrudniała 50 osób. W 2010 obrót osiągnął poziom 1 mln euro. W 2011 pozyskano inwestora Glencross Holdings Limited. W 2012 laboratorium Crystals R&D nawiązało współpracę z Ammono wykorzystując kryształy GaN (Am-GaN) uzyskane z ammonotermicznego procesu jako zarodki wzrostu HVPE. Osiągnięto bez pęknięć warstwy HVPE-GaN o grubości do 2,5 mm. Kryształy HVPE-GaN, które zostały wycięte z ziaren AM-GaN uzyskały bardzo wysokie właściwości strukturalne, optyczne, elektryczne, termiczne. W wyniku sporu pomiędzy inwestorem a naukowcami w 2015 ogłoszono upadłość likwidacyjną spółki. Syndyk wydzierżawił firmę Grupie Azoty. W 2019 została zakupiona przez Instytut Wysokich Ciśnień Polskiej Akademii Nauk. W 2019 wartość sprzedaży wyniosła ok. 2,5-3 mln zł.
Źródła: A. Bełcik, Ammono znów się krystalizuje, https://www.pb.pl/ammono-znow-sie-krystalizuje-950150 [dostęp: 11.01.2021]; P. Cieśliński, Polski kryształ, który zmieni wszystko. Wyprzedzamy gigantów techniki, https://wyborcza.pl/1,155287,8309575,Polski_krysztal__ktory_zmieni_wszystko__Wyprzedzamy.html?disableRedirects=true [dostęp: 11.01.2021]; Crystals R&D, http://www.ammono.com/index.php/crystals-r-d [dostęp: 11.01.2021]; Prawie 15 mln zł od ARP na innowacyjną produkcję azotku galu, https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C32398%2Cprawie-15-mln-zl-od-arp-na-innowacyjna-produkcje-azotku-galu.html [dostęp: 11.01.2021].
