Polska Konwencja Węglowa

Z
Wersja z dnia 08:59, 8 kwi 2020 autorstwa Pgrata (dyskusja | edycje) (Utworzono nową stronę "'''Polska Konwencja Węglowa''' – ogólnopolski kartel węglowy, największa tego typu organizacja w Polsce międzywojennej. Powstała 10.07.1925 w Katowicach na skute...")
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polska Konwencja Węglowa – ogólnopolski kartel węglowy, największa tego typu organizacja w Polsce międzywojennej. Powstała 10.07.1925 w Katowicach na skutek wojny celnej między Polską a Niemcami jako Ogólnopolska Konwencja Węglowa. Składała się z 29 członków. Celem zrzeszenia było usuwanie i zapobieganie powstawania niekorzystnej i szkodliwej konkurencji między członkami Konwencji przy zbycie oraz regulowaniu cen węgla. Prowadziła przedstawicielstwo polskiego przemysłu węglowego w kraju i za granicą, badania rynków zbytu i organizację eksportu. W 1926 należące do niej podmioty zatrudniały 128 tys. robotników. Obejmowała 98-99% krajowej produkcji węgla kamiennego. Konwencja Górnośląska miała zapewnione 74% wydobycia, Dąbrowsko-Krakowska 25,5, Gwarectwo Brzeszcze 0,5 %. W 1931 dokonano reorganizacji stowarzyszenia i zmiany nazwy na Polską Konwencję Węglową. Stowarzyszenie zawiązano na okres do 31.03.1940 z możliwością przedłużenia na rok. W 1936 członkowie PKW reprezentowali aż 99% kopalni produkujących węgiel. Do 1937 zrzeszała 43 członków w tym: kopalnie z Zagłębia Dąbrowskiego, Krakowskiego i Śląskiego oraz m. in. koncerny „Robur”, „Progress”, „Skarboferm”, „Fulmen”i „Unitas”. Węgiel sprzedawano na obszarze całej Polski i do Wolnego Miasta Gdańska. Kartel eksportował węgiel do Czechosłowacji, Austrii, Węgier, Niemiec oraz Szwecji, Norwegii, Danii, Finlandii, Szwajcarii, Rumunii, Holandii, Jugosławii, Estonii, Grecji, Łotwy, Francji, Belgii, Włoch. Produkcja wynosiła ok. 400 tys. t rocznie. Największym eksporterem organizacji był „Robur”, posiadający 33% udziałów ogólnej licencji na rynki oddalone. PKW prowadziła proeksportową politykę, kosztem wysokich cen węgla w Polsce. Dzięki niej Polska stała się siódmym największym producentem węgla na świecie.

Źródła: F. Biały, Polska Konwencja Węglowa [w:] Encyklopedia historii Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Garlicki, Warszawa 1999; Problemy energetyczne Polski. Część I: surowce, red. A. Jarosz-Nojszewska, W. Morawski, Warszawa 2016; Statut stowarzyszenia Polska Konwencja Węglowa, Katowice 1937; U. Zagóra-Jonszta, Kartelizacja górnośląskiego przemysłu w latach 1922-1939 (wybrane problemy), „Studia Ekonomiczne” 2005, nr 34.