Związek Miast Polskich

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Związek Miast Polskich – organizacja miast polskich powołana 1918 z inicjatywy Adolfa Mścisława Suligowskiego, istniejąca do 1939. Początkowo Związek Miast Królestwa Polskiego. Związek Miast Polskich prowadził działania na rzecz rozwoju gospodarczego i kulturalnego samorządu miejskiego. Organem prasowym był „Samorząd Miejski”. W ramach Związku funkcjonowały: Biuro Studiów Budowy Wodociągów i Kanalizacji, Sekcja Przedsiębiorstw Miejskich i Komisja Urbanizacyjna. Prowadził działalność oświatową i wydawniczą oraz oddziaływał na ustawodawstwo komunalne. Inicjatorem pierwszego zjazdu przedstawicieli miast był A. M. Suligowski (19–21.12.1917). W skład miast założycielskich wchodziły: Chełm, Częstochowa, Jędrzejów, Kalisz, Kielce, Lublin, Łomża, Łódź, Nowy Dwór, Otwock, Płock, Piotrków Trybunalski, Sosnowiec, Radzymin, Warszawa oraz Włocławek. Pierwszym prezesem został Adolf Suligowski. Przy ZMP zostało utworzone Biuro Związku Miast, którego dyrektorem był Michał Terech. Względem miast Biuro pełniło funkcję mediatora w sprawach spornych z władzami państwa, informatora, a także sporządzało komentarze i tłumaczenia dekretów i ustaw sejmowych. W początkowej fazie działalności Związku brały udział miasta, które ówcześnie znajdowały się w granicach Królestwa Kongresowego, później objął również miasta z pozostałych części kraju. W 1937 zrzeszał 494 miasta, co stanowiło ponad 80% istniejących, natomiast w 1939 do Związku należało 515 miast, czyli 84,2% ogólnej ich liczby w Polsce. Do 1921 Związek wydawał „Biuletyn Zarządu Związku Miast” pod redakcją Władysława Kozłowskiego. Od maja 1921 do 1939 Związek Miast Polskich publikował czasopismo „Samorząd Miejski”. Ponadto nakładem ZMP ukazało się 7 wydawnictw. Opublikowano prace m.in.: Rudolfa Sikorskiego O wewnętrznej organizacji Magistratów, Stanisława Kopczyńskiego Co samorządy dla higieny szkolnej zrobiły, a co zrobić powinny, Ludwika Krzywickiego Organizacja statystyki miejskiej, Edwarda Grabowskiego O potrzebie i znaczeniu statystyki miejskiej, Michała Synoradzkiego Stan własności nieruchomej w Warszawie wobec projektu Rządu Polskiego. O ochronie lokalów, Michała Terecha Ustawy i przepisy podatkowe w miastach. Podatki w Warszawie.

Źródła: K. Makles, „Samorząd Miejski” (1921-1939) i jego dzieje, „Rocznik Historii Prasy Polskiej”, t. 14, 2011; R. Szwed, Centralne związki samorządowe w Polsce (1917–2003). Związek Miast Polskich. Związek Powiatów Rzeczypospolitej Polskiej — Związek Powiatów Polskich. Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej, Częstochowa 2003; R. Szwed, Prezesi Związku Miast Polskich [w:] Samorządowa Rzeczpospolita 1918–1939. Wybór artykułów, Częstochowa 2000.