Zjednoczenie Górniczo-Hutnicze SA

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zjednoczenie Górniczo-Hutnicze SA – państwowa spółka holdingowa w Warszawie powołana przez rząd z inicjatywy Banku Gospodarstwa Krajowego w 1936 dla celów przejmowania przedsiębiorstw branży wydobywczej i hutniczej. 40% udziałów spółki należało do Skarbu Państwa, 40% było w posiadaniu Skarbu Śląskiego, natomiast 20% należało do Banku Gospodarstwa Krajowego. Kapitał zakładowy wynosił 1 000 000 zł. We władzach spółki znaleźli się przedstawiciele administracji państwowej, banków państwowych oraz władz śląskich. Wkrótce po utworzeniu 19.07.1936 Zjednoczenie przejęło na własność firmę Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura Spółka Akcyjna Górniczo-Hutnicza oraz 2/3 akcji Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa. Oba te podmioty zostały następnie połączone we Wspólnotę Interesów Górniczo-Hutniczych SA, która działalność rozpoczęła 16.04.1937. Zjednoczenie posiadało 83,3% akcji nowej spółki, a łącznie ze Skarbem Śląskim 92%. Zjednoczenie zarządzało majątkiem Wspólnoty, w którego skład wchodziły kopalnie rudy, 5 hut żelaza: Piłsudski, Batory, Zgoda, Florian i Zygmunt, dobra ziemskie, grunty, domy mieszkalne oraz 5 kopalń węgla kamiennego: Dębieńsko, Katowice, Łagiewniki, Mysłowice, Siemianowice. Oprócz tego w posiadaniu przedsiębiorstwa znajdowały się zakłady przetwórcze. Wsparcie finansowe i emisję akcji dla holdingu zapewniał Bank Gospodarstwa Krajowego. Środki finansowe miały zostać przeznaczone na bieżące naprawy oraz remonty zniszczonych urządzeń, a także na unowocześnienie parku maszyn. Takie zabiegi miały zapewnić osiągnięcie rentowności konsorcjum oraz wypracowanie zysku, którego beneficjentem był skarb państwa. Zjednoczenie Górniczo-Hutnicze funkcjonowało do rozpoczęcia II wojny światowej. Spółka była ważnym narzędziem polonizacji i modernizacji zakładów przemysłowych Śląska.

Źródła: F. Biały, Zjednoczenie Górniczo-Hutnicze [w:] Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945, t. 2, Warszawa 1981; J. Ignaszewski, Górnośląskie koncerny hutnicze w roku 1937, Katowice 1938; J. Jaros, Tajemnice górnośląskich koncernów, Katowice 1988; Z. Landau, Koncern Banku Gospodarstwa Krajowego, „Kwartalnik Historyczny” 1994, nr 2; J. Popkiewicz, F. Ryszka, Przemysł ciężki Górnego Śląska w gospodarce Polski międzywojennej, Opole 1959.