Zakłady Amunicyjne Pocisk SA

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zakłady Amunicyjne Pocisk SA – pierwsza fabryka amunicji w odrodzonej Polsce. Zajmowała się produkcją różnych rodzajów amunicji, m.in. karabinowej (do karabinów maszynowych Mausera, Mannichera czy Lebela), artyleryjskiej, saperskiej, myśliwskiej i sportowej, a także wytwarzaniem prochu, trotylu, zapalników oraz specjalistycznych obrabiarek i pras. Przedsiębiorstwo akcyjne zostało założone w 1919 przez: Leonarda Bobińskiego, hr. Zdzisława Grocholskiego, Witolda Iłłakowicza, Władysława Kościelskiego, ks. Macieja Radziwiłła oraz Leopolda Wellisza. W okresie obowiązywania waluty złotowej kapitał akcyjny wynosił 8 000 000 zł i był podzielony na 80 000 akcji. Przedsiębiorstwo posiadało dwa zakłady produkcyjne. Pierwszy otwarto uroczyście z udziałem marszałka Józefa Piłsudskiego w 1920 przy ulicy Mińskiej na warszawskiej Pradze. Zakład drugi w Rembertowie zajmował się od 1922 elaboracją nabojów działowych, produkcją spłonek oraz wytwarzaniem amunicji saperskiej. Oprócz wytwarzania sprzętu wojskowego przedsiębiorstwo produkowało również sprzęt dla użytku cywilnego: obrabiarki do różnych rodzajów metali, narzędzia, lonty, kapsle. W skład Zakładów Amunicyjnych wchodziły też warsztaty: mechaniczno-reperacyjne, stolarskie, blacharskie, odlewnie, strzelnice, jamy wybuchowe, prochownie, gabinety do prób oraz doświadczeń, laboratoria chemiczne i mechaniczne. Oba zakłady posiadały własne bocznice kolejowe, stacje gazowe oraz elektrownie. W celu kontroli jakości wytwarzanych produktów firma poddawała importowane surowce badaniom chemicznym i metalograficznym oraz próbom wytrzymałościowym we własnych laboratoriach zakładowych. Zatrudnienie w spółce w latach przed kryzysem sięgało ponad 4 tys. pracowników, potem jednak zmalało. W okresie od 1938 do 1939 Zakłady Amunicyjne zatrudniały 1614 pracowników. Przedsiębiorstwo istniało do września 1939.

Źródła: J. Gołębiowski, Przemysł wojenny w Polsce 1918-1939, Kraków 1990; J. Gołębiowski, Sektor państwowy w gospodarce Polski międzywojennej, Warszawa-Kraków 1985; M. Krasucki, Warszawskie dziedzictwo postindustrialne, Warszawa 2011; Statut spółki akcyjnej pod firmą: Zakłady Amunicyjne „Pocisk” Spółka Akcyjna, Warszawa 1931; Zakłady Amunicyjne „Pocisk” Spółka Akcyjna Warszawa, Warszawa [1925].