Warsztaty Szybowcowe w Warszawie

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Warsztaty Szybowcowe w Warszawie – wytwórnia szybowców znana również pod nazwą Warsztatów Szybowcowych Antoniego Kocjana. Powstały w 1932 na bazie Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej. Z KMSPW wywodzili się inżynierowie i lotnicy, m. in. Jerzy Drzewiecki, Stanisław Rogalski, Stanisław Wigura, Szczepan Grzeszczyk i A. Kocjan. Sekcja wyprodukowała pierwsze szybowce w l. 1922-1923. W 1931 powstał pierwszy szybowiec konstrukcji Kocjana „Czajka” oraz S. Grzeszczyka SG-21 „Lwów”. W 1932 oddzieliły się od Sekcji Lotniczej KMSWP przyjmując nazwę Warsztatów Szybowcowych w Warszawie, kierowanych przez Kocjana i Jerzego Wędrychowskiego. Siedziba mieściła się przy ul. Inżynierskiej na Pradze, w 1933 r. przeniesiono ją na lotnisko mokotowskie do byłej siedziby 1. Pułku Lotniczego. Na początku l. 30. zatrudniały ok. 25 pracowników, do 1939 wyprodukowały ok. 360 szybowców, osiągając rekordową wielkość produkcji 50 szt. rocznie. Warsztaty produkowały szybowce: „Czajka”, „Wrona”, „Komar”, SG-3, „Sroka”, „Sokół”, „Mewa”, „Orlik” oraz motoszybowce „Bąk”. Najpopularniejszymi modelami były szybowce szkolne: „Czajka” oraz „Wrona”, oddawane seriami po 100 szt. W 1934-1935 Rościsław Aleksandrowicz, Henryk Malinowski i Andrzej Anczutin skonstruowali pierwszy w Polsce doświadczalny motoszybowiec AMA. W 1937 powstały pierwsze prototypy wyczynowych szybowców SG-7. Przed 1939 planowano produkcję ulepszonych wersji szybowców „Komar 2” i „Sokół 2” oraz motoszybowca „Bąk 3”. Na 1940-1941 planowano budowę szybowców rekordowych i akrobacyjnych. Po klęsce kampanii wrześniowej Kocjan przystąpił do konspiracji. Działał w Związku Walki Zbrojnej, następnie w Armii Krajowej. W czasie okupacji siedziba warsztatów służyła AK-owcom jako tajna drukarnia, wówczas największa w Polsce (Tajne Wojskowe Zakłady Graficzne Nr 4), oraz fabryka broni i amunicji. Po 1944 warsztaty nie reaktywowały swojej działalności.

Źródła: A. Glass, Kocjan Antoni [w:] Słownik polskich pionierów techniki, red. B. Orłowski, Katowice 1984; A. Glass, Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939, Warszawa 1976; A. Morgała, Samoloty wojskowe w Polsce 1924-1939, Warszawa 2003; Warsztaty Szybowcowe Antoniego Kocjana, http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/1491/126/Warsztaty-Szybowcowe-Antoniego-Kocjana (dostęp 18.03.2019); RWD/ Doświadczalne Warsztaty Lotnicze. Warsztaty Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej DWL, http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/2562/126/RWD2 (dostęp 18.03. 2019).