WZT

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

WZT – rodzina wozów zabezpieczenia technicznego; ciągnik remontowo-ewakuacyjny na podwoziu czołgu. W l. 70. i 80. XX w. WZT-1 i WZT-2 stanowiły podstawowe pojazdy zabezpieczenia technicznego polskich wojsk pancernych i zmechanizowanych. Prototyp WZT-1 został przygotowany w Zakładzie Produkcji Doświadczalnej Zakładów Mechanicznych Łabędy pod koniec l. 60. na podstawie dokumentacji otrzymanej od ZSRR (efekt zakupu licencji radzieckiego ciągnika pancernego BTS-2 na podwoziu czołgu T-55). WZT-1 produkowano od 1970 do 1978 w Zakładach Mechanicznych Łabędy. Przyjęty na wyposażenie Wojska Polskiego zastąpił starsze modele ciągników pancernych. W l. 70. w Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku przygotowano udoskonalony projekt ciągnika na podwoziu czołgu T-55A, WZT-2. Dokumentację konstrukcyjną i prototyp opracowano w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Urządzeń Mechanicznych OBRUM w Gliwicach. Po przejściu badań technicznych i testów poligonowych w 1979 znalazł się na wyposażeniu armii. WZT-2 był nowoczesną konstrukcją, jednym z najlepszych wozów ewakuacyjno-remontowych na świecie. Produkowano go na potrzeby WP oraz na eksport, głównie do Indii i krajów Bliskiego Wschodu. Jego produkcja trwała do końca l. 80. Podwozie ciągnika WZT-2 posłużyło do opracowania innego specjalnego wozu bojowego – czołgu saperskiego (Inżynieryjny Wóz Torujący; konstrukcję opracowano w l. 70.). W l. 80. prowadzono prace nad WZT-3 „Bizon” na bazie czołgu T-72. Ulepszony prototyp po przejściu badań kwalifikacyjnych w 1989 został przyjęty na wyposażenie polskiej armii. Pojazd ten przystosowany był do pokonywania przeszkód wodnych po dnie oraz do prowadzenia działań w strefie skażonej. WZT-3 swych odbiorców miały w b. Jugosławii, Indiach, Kuwejcie, Malezji, Chorwacji, Serbii. W 2008 do produkcji trafiła udoskonalona wersja WZT-3, WZT-4 bazujący na podwoziu czołgu PT-91M i kadłubie MID. WZT-4 został zaprojektowany na potrzeby kontraktu sprzedaży czołgów PT-91M do Malezji. Pojazdy zabezpieczenia technicznego budowano także przy wykorzystaniu podwozia transportera opancerzonego. Pierwszy tego typu wóz pogotowia technicznego SKOT WPT opracowano w 1969.

Źródła: J. Kajetanowicz, Prace nad rozwojem sprzętu pancernego w Polsce – przegląd lat 1955-1990, „Poligon” 2010, nr 5; A. Kiński, „Wuzetka” dla Malezji, „Nowa Technika Wojskowa” 2008, nr 9; J. Magnuski, Wozy bojowe LWP 1943-1983, Warszawa 1985; Wóz zabezpieczenia technicznego WZT-1, [1] (dostęp: 30.05.2019); Wozy zabezpieczenia technicznego, [2] (dostęp: 30.05.2019).