Ursus

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ursus – firma produkująca nowoczesne samochody ciężarowe oraz ciągniki rolnicze. Założona w 1893 w Warszawie przez Kazimierza Mateckiego, Emila Schoenfelda, Ludwika Rossmana (pierwszego prezesa), Ludwika Fijałkowskiego, Stanisława Rostkowskiego, Aleksandra Radzikowskiego i Karola Strassburgera pod nazwą Towarzystwa Udziałowego Specyalnej Fabryki Armatur. Początkowo fabryka produkowała armatury i maszyny dla przemysłu spożywczego. W l. 1896-1900 zatrudnienie wzrosło z 50 do 90 os. Obroty sięgały 150 tys. rubli. W 1902 rozpoczęto produkcję silników spalinowych. W 1913 firma była jedynym ich dostawcą w Rosji i rozpoczęła produkcję silników dla rolnictwa na szeroką skalę. Prototyp polskiego ciągnika skonstruował Kazimierz Taylor w 1918. W 1920 zmieniono nazwę na Fabrykę Silników i Traktorów Ursus SA, następnie w 1922 na Zakłady Mechaniczne Ursus SA. W 1930 po ogłoszeniu upadłości spółkę przejął Państwowy Zakład Inżynierii. W l. 1930-1939 Ursus produkował samochody, motocykle, ciągniki artyleryjskie (kołowe i gąsienicowe), wozy opancerzone i silniki na cele wojskowe. W 1934 rozpoczęto produkcję silników do samolotów. Po 1945 Ursus produkował maszyny i silniki dla celów rolniczych. Pierwszym wyprodukowanym po wojnie ciągnikiem (1947) był Ursus C-45. Do 1962 wyprodukowano 25 tys. ciągników. W 1962 nawiązano współpracę z czechosłowacką firmą Zetor. W 1972 powstało Zrzeszenie Przemysłu Ciągnikowego Ursus. W 1974 w Londynie podpisano umowę licencyjną z firmą Massey Ferguson i rozpoczęto proces modernizacji Ursusa. Do 1984 firma produkowała 50 tys. ciągników rocznie. W 1998 na bazie ZPC Ursus SA powstały Zakłady Przemysłu Ciągnikowego Ursus SA. W 2003 firma ogłosiła upadłość. We współpracy z Przedsiębiorstwem Handlu Zagranicznego „Bumar” utworzono „Ursus” Sp z o.o. W 2011 spółka weszła we współpracę z POL-MOT Warfama SA. Firma skonstruowała ponad 60 modeli ciągników i kilkanaście prototypów. Eksportowała swoje produkty do Grecji, Holandii, Francji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Najpopularniejszym w Polsce modelem w historii firmy był Ursus C-330, produkowany od 1967 do końca l. 80-tych.

Źródła: Z. Szydelski, Zarys historii polskich ciągników rolniczych, Warszawa 2014; „Monitor Polski” 1920, nr 148; Ursus [w:] Encyklopedia Warszawy, red. B. Petrozolin-Skowrońska, Warszawa 1994; Ursus [w:] Encyklopedia Polski, red. R. Marcinek, Kraków 1996; Historia firmy, https://www.ursus.com/pl/historia-firmy (dostęp 12.05.2019); Zakłady Mechaniczne Ursus SA, http://muzeum.waw.pl/data/ap091_info.html (dostęp 12.05.2019).