Trzecieski Tytus

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Trzecieski Tytus – właśc. Trzecieski Teofil Tytus Tomasz ur. 28.12.1811 w Bażanówce, ziemianin, przemysłowiec naftowy, społecznik, jeden z udziałowców, wraz z Ignacym Łukasiewiczem i Karolem Klobassą, zawartej w 1861 spółki prowadzącej pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej w Bóbrce. Pochodził z dawna osiadłej na ziemi sanockiej rodziny szlacheckiej. W młodości zaangażował się w sprawy narodowe, w 1834 przejął po rodzicach majątek w Polance i wyjechał na studia do Niemiec, skąd powrócił jako wykształcony rolnik oraz górnik. Zdobytą wiedzę starał się wykorzystywać w majątku w Polance, dążąc do jego unowocześnienia i uprzemysłowienia (w swych dobrach założył hutę szkła oraz hutę żelaza). W 1846 majątek został splądrowany przez uczestniczących w rabacji chłopów z Odrzykonia, a Tytus ciężko pobity. W 1853 zainteresował się ropą naftową wykorzystywaną w okolicy jako remedium na choroby zwierząt gospodarskich, w 1854 poznał aptekarza z Gorlic Ignacego Łukasiewicza i wspólnie podjęli poszukiwania złóż ropy, początkowo w Polance, a następnie w należącej do Karola Klobassy Bóbrce. Wielki sukces spółki w Łukasiewiczem i Klobassą przyniósł Trzecieskiemu możliwość powiększenia majątku. Na początku lat 60. XIX w. kupił Miejsce nazwane później Miejscem Piastowym, kilka lat później nabył należący wcześniej do jego teścia majątek Siedliszcze. Prawdopodobnie w 1870 wyszedł ze spółki bóbrczańskiej, wcześniej, bo w 1868 wszedł w kolejną spółkę naftową z Łukasiewiczem powołaną do eksploatacji bogatych złóż w Ropiance (po kilku latach tamtejsza kopalnia zatrudniała 75 robotników i dysponowała 69 szybami). Był pragmatykiem, człowiekiem pracy organicznej otwartym na wszelkie nowinki techniczne, a nawet wizjonerem przewidującym wynalazki przyszłości. Szeroko angażował się w inicjatywy społeczne i gospodarcze. Był współtwórcą Towarzystwa Zaliczkowego w Krośnie, działał na rzecz odrodzenia rzemiosła tkackiego oraz założonego przez jego brata Franciszka Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń od Ognia, pomagał również wielu potrzebującym, dzieląc się w ten sposób zdobytym przez siebie majątkiem. Zmarł 24.12.1878 roku w Polance i pochowany został obok ukochanej żony Anny z Węgleńskich na cmentarzu w Jedliczu (Anna zmarła w 1857 w wieku zaledwie 36 lat).

Źródła: W. Bonusiak, Życie i działalność Ignacego Łukasiewicza, Rzeszów 1985; S. Brzozowski, Ignacy Łukasiewicz, Warszawa 1974; J. J. Cząstka, Ludzie kopalni ropy naftowej w Bóbrce, „Wiek Nafty” 2004, nr 3; J. J. Cząstka, Dzieje przemysłu naftowego w Krośnieńskiem [w:] Krosno. Studia z dziejów miasta i regionu. Tom II (1918-1970), red. J. Garbacik, Kraków 1973; Krośnieńskie kopalnictwo naftowe. Wspomnienia i sylwetki, Krosno 2005; M. Wolski, Teofil Tytus Tomasz Trzecieski, „Wiek Nafty” 2009, nr 3.