Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego – związana z ruchem socjalistycznym organizacja kulturalno-oświatowa, prowadząca działalność wśród pracowników fizycznych w latach 1923-1948. Powstała z inicjatywy Ignacego Daszyńskiego na mocy uchwały Polskiej Partii Socjalistycznej z 21.12.1922. Zarząd Główny składał się z 15 osób, pierwszym przewodniczącym został Ignacy Daszyński, a jego zastępcą Stefan Kopciński. Głównym celem Towarzystwa była działalność edukacyjna, kulturalna i samokształceniowa, akcja odczytowa i wydawnicza oraz oferowanie pomocy dla amatorskiego ruchu artystycznego w społecznościach robotniczych. Na początku działalności istniało 14 oddziałów organizacji, ale tuż przed wybuchem II wojny światowej liczba oddziałów w kraju wyniosła ponad 200. Przy oddziałach TUR funkcjonowały także Koła Młodych przekształcone w 1926 w Organizację Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego zrzeszającą ponad 6,5 tys. członków w 85 miejscowościach. Polityczna radykalizacja działaczy OM TUR doprowadziła w 1935 do rozwiązania organizacji i zastąpienia jej przez Wydział Młodzieży PPS. Towarzystwo prowadziło szeroką akcję odczytową, zainicjowało powstanie wielu chórów, bibliotek oraz czytelni. W latach 1923-1936 liczba rocznych odczytów oscylowała w granicach od 19 do 200. W ramach TUR działało także Czerwone Harcerstwo (1926-1939), do którego mogła należeć młodzież w wieku od 12 do 16 roku życia. Główną metodą dydaktyczną stosowaną w ośrodkach Towarzystwa było samokształcenie. Do realizacji tego celu w 1927 został powołany Wydział Biblioteczny. W 1930 organizacja była jednym z współzałożycieli Teatru Ateneum w Warszawie. Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego istniało do 1948, kiedy zostało połączone z Towarzystwem Uniwersytetów Ludowych. Organizacja odegrała dużą rolę w podnoszeniu poziomu oświaty i rozwijaniu aktywności kulturalnej środowisk robotniczych w okresie międzywojennym.

Źródła: R. Klonowski, Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego, Wrocław 1980; Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego – oddział im. A. Mickiewicza w Krakowie: Sprawozdanie z działalności za rok 1937 [1] [dostęp: 24.04.2019].