Tarski Alfred

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Tarski Alfred – polski logik, jeden z twórców współczesnej logiki matematycznej. Ur. 14.01.1901 w Warszawie, zm. 26.10.1983 w Berkeley. Naprawdę nazywał się Alfred Tajtelbaum i pochodził z rodziny żydowskiej. Po zakończeniu I wojny światowej rozpoczął studia biologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Pod wpływem Stanisława Leśniewskiego zrezygnował z wybranego kierunku i podjął naukę w katedrze filozofii i pod jego patronatem rozpoczął pracę nad teorią mnogości. W 1923 r. zmienił nazwisko na „Tarski” i przeszedł na katolicyzm. W 1924 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy „O wyrazie pierwotnym logistyki” i stał się równocześnie najmłodszym doktorem UW. W l. 1925-1939 był docentem na uczelni oraz pracował jako nauczyciel w Liceum im. Stefana Żeromskiego w Warszawie. Przed niemiecką agresją na Polskę w 1939 Tarski wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Przyjął obywatelstwo amerykańskie w 1945 i wykładał na tamtejszych uczelniach. W latach 1939-1941 nauczał na Uniwersytecie Harvarda. Od 1942 był wykładowcą na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley i członkiem Institute for Advanced Study w Princetown oraz wizytował wiele amerykańskich ośrodków naukowych. Najważniejszym osiągnięciem naukowym A. Tarskiego było sformułowanie nowej definicji prawdy opierającej się na semantyce Arystotelesa, unikając paradoksów semantycznych. Rozważał problem teorii poznania jako dyscypliny filozoficznej. Teorie Tarskiego stały się podstawą najważniejszych działów logiki i do tej pory uznawane są za podwalinę współczesnej teorii modeli, łączącej algebrę i logikę. Jest on współautorem twierdzenia zwanego paradoksem Banacha-Tarskiego udowodnionego w 1924. Wśród uczniów Tarskiego znajdują się nazwiska osób, których prace stanowią kanon współczesnej logiki. Najważniejsze publikacje: „O wyrazie pierwotnym logistyki” (1924), "Pojęcie prawdy w językach nauk dedukcyjnych" (1933), “O pojęciu wynikania logicznego” (1936), „The Semantical Concept of Truth and the Foundations of Semantics” (1944), „Logic, Semantics, Metamathematics” (1983), “What Are Logical Notions?” (1986).

Źródła: A. Burdman Feferman, S. Feferman, Alfred Tarski. Życie i logika, Warszawa 2009; U. Wybraniec-Skardowska, Alfred Tarski – the man who defined truth, „Prace naukowe im. Jana Długosza w Częstochowie. Filozofia” 5 (2008); Tarski Alfred [w:] Uczeni polscy XIX-XX stulecia, t. 4, red. A. Śródka, Warszawa 1998; Alfred Tarski - jeden z największych logików w dziejach świata, https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/2207048,Alfred-Tarski-%E2%80%93-jeden-z-najwiekszych-logikow-w-dziejach-swiata (dostęp 5.02.2019); J. J. O’Connor, E. F. Robertson, Alfred Tarski, http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Tarski.html (dostęp 5.02.2019); J. M. Cunnigham, Alfred Tarski, https://www.britannica.com/biography/Alfred-Tarski (dostęp 5.02.2019); Alfred Tarski, http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Alfred_Tarski (dostęp 2.02.2019); Alfred Tarski https://plato.stanford.edu/entries/tarski/ (dostęp 2.02.2019).