Szymański Julian

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szymański Julian – ur. 10.05.1870 w Kielcach, zm. 8.06.1958 w Białymstoku, okulista, specjalista w dziedzinie leczenia jaskry, marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, działacz polonijny i społeczny. Absolwent Uniwersytetu Kijowskiego. Asystent uniwersyteckiej kliniki okulistycznej od 1899. W 1902 kształcił się w Wiedniu i Paryżu. W latach 1903-1904 asystent kliniki kierowanej przez Ksawerego Gałęzowskiego. Powołany do rosyjskiej armii w 1905. Uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej oraz buntu w garnizonie w Chabarowsku. Emigrował do USA. Od 1906 docent Rush Medical College. Sekretarz Polskiego Towarzystwa Lekarskiego w latach 1906-1912. W 1908 został współinicjatorem powstania w Chicago Polskiego Uniwersytetu Ludowego w Stanach Zjednoczonych. Członek m. in. American Academy Association, aktywny działacz amerykańskiej partii socjalistycznej. W 1912 wyjechał do Brazylii i objął katedrę okulistyki na uniwersytecie w Kurytybie. Otworzył pierwszą klinikę okulistyczną w stanie Parana, autor pierwszego brazylijskiego podręcznika okulistyki „Ophtalomologia para estudantes” (1920). Inicjator powstania Domu Polskiego w Araucarii. W 1920 wrócił do Polski. W 1922 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. W latach 1923-1928 prowadził badania naukowe w wielu europejskich klinikach okulistycznych: hiszpańskich, francuskich, bułgarskich, greckich i rumuńskich oraz w krajach skandynawskich. W 1928 otworzył nowoczesną Klinikę Okulistyczną w Wilnie i Wojskowy Oddział Okulistyczny. Autor „Atlasu anatomii patologicznej oka dla użytku studentów i lekarzy” (1927). W 1928 opracował innowacyjną metodę leczenia jaskry zwaną metodą „Pół Elliot w operacji jaskry”. Od 11.03.1928 poseł do Senatu z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem, następnie marszałek senatu. Postulował m. in. o wprowadzenie ustaw mających na celu zwalczanie gruźlicy i utworzenie resortu opieki społecznej i zdrowia publicznego. Współzałożyciel Związku Sybiraków oraz Towarzystwa Brazylijsko-Polskiego i Towarzystwa Polsko-Estońskiego. W 1930 wrócił do pracy na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Odszedł na emeryturę w 1935. Przeniósł się do Warszawy i prowadził prywatną praktykę. Podczas okupacji był lekarzem naczelnym Szpitala Maltańskiego. W 1949 ponownie emigrował do Brazylii, do Polski wrócił w 1957.

Źródła: K. Brożek, Szymański Julian Juliusz [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 50/2, Warszawa 2015; Z. Malczewski, Słownik biograficzny Polonii brazylijskiej, Warszawa 2000; W. H. Melanowski, Rys dziejów okulistyki w Polsce, Warszawa 1949; J. Szymański, Polacy z zagranicy, Warszawa 1930.