Szewalski Robert

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szewalski Robert – ur. 16.08.1903 w Nisku, zm. 9.02.1993 w Gdańsku, inżynier, wynalazca, specjalista w dziedzinie energetyki cieplnej. Absolwent Politechniki Lwowskiej. Członek Lwowskiego Towarzystwa Politechnicznego, stypendysta Funduszu Kultury Narodowej. Odbywał staż w Allgemeine Elektrizitäts Gesellschaft w Berlinie oraz w zakładach Maffei w Monachium. W 1935 uzyskał stopień doktora na podstawie pracy „Zjawisko ‘tańczenia’ regulatora i jego znaczenie dla dynamicznej sprawności regulacji” pod kierownictwem prof. Wilhelma Borowicza. W 1937 wyjechał na staż do Szwajcarii, pracował w dziale badawczym Zakładu Brown-Bower w Baden. Prowadził badania dotyczące problematyki przepływowej, techniki maszynowej, sprężarek osiowych i turbin gazowych. W 1938 habilitował się na podstawie rozprawy „Projektowanie, ocena i wybór turbin parowych uwzględnieniem ich ekonomiczności”. Od 1939 komendant obrony cywilnej Politechniki Lwowskiej, oficer lwowskiego 6. Pułku Lotniczego. Od 1941 działał w ZWZ/AK Okręgu Lwowskiego. Od 1944 kierownik Katedry Teorii Mechanizmów i Maszyn oraz Katedry Turbin Parowych i Gazowych Lwowskiego Instytutu Politechnicznego. Pracował przy odbudowie energetyki lwowskiej. Organizator akcji przesiedleńczej pracowników Instytutu do Gdańska w 1945. Profesor Politechniki Gdańskiej. Twórca planu odbudowy polskich siłowni i rozwoju krajowego przemysłu turbinowego. W 1946 wyjechał do USA, w 1947 został członkiem Americam Society of Mechanical Engineers. Po powrocie do Polski został dyrektorem Biura Turbinowego Zjednoczenia Przemysłu Maszynowego. Inicjator Powstania Katedry Turbin na Politechnice Wrocławskiej. W latach 1951-1954 rektor Politechniki Gdańskiej. Przyczynił się m. in. do modernizacji gmachu uczelni i organizacji nowoczesnych laboratoriów. W 1953 zaprojektował pierwszą polską turbinę parową „TP 2” o mocy 2300 kW. Stworzył również parową turbinę okrętową „TP 9,5” i wysokosprawny obieg turbiny gazowej z bezkorbowym generatorem spalin. Autor wielu patentów w Polsce i za granicą. Od 1952 członek Polskiej Akademii Nauk. Należał do Mechanical Engineers w Londynie od 1955. Autor ponad 150 prac naukowych.

Źródła: B. Mazurkiewicz, Prof. Robert Szewalski, [1] [dostęp: 30.03.2020]; S.T. Sroka, Robert Tadeusz Seweryn Szewalski [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 48, Warszawa 2012-2013; R. Szewalski, Zagadnienia rozwojowe w budowie turbin parowych i turbosprężarek na tle wrażeń z szwajcarskich i niemieckich zakładów przemysłowych, Warszawa 1938; tenże, Wytrzymałościowe, przepływowe i termodynamiczne aspekty kształtowania łopatek turbinowych o ekstremalnej długości, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Energetyka”, z. 66, 1978.