Szelągowski Franciszek

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szelągowski Franciszek – wybitny inżynier, konstruktor mostów. Ur. 2.12.1898 w Warszawie, zm. 16.07.1973 w Warszawie. Absolwent Politechniki Warszawskiej i warszawskiej Szkoły Podchorążych Saperów. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 27.06.1923 obronił pracę dyplomową pod kierownictwem Andrzeja Pszenickiego. Szelągowski specjalizował się w przedmiocie wytrzymałości materiałów, statystyki budowli i teorii sprężystości budowy mostów stalowych. Jego badania doprowadziły do rozwiązania kwestii sprężystości prętów o zmiennym przekroju. Przyczyniło się to do zwiększenia bezpieczeństwa mostów. W 1924 uzyskał stypendium na Sorbonie i rozpoczął pracę dla Ministerstwa Komunikacji. Pracował nad zastosowaniem funkcji eliptycznych i funkcji Bessela badając poszczególne klasy równań różniczkowych. Obliczenia wykorzystywano potem do ulepszenia kształtów łuków i sklepień. W 1927 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy pt. „W sprawie stateczności prętów o zmiennym momencie bezwładności”. W ramach pracy dla Katedry Budowy Mostów zajmował się m. in. analizowaniem konstrukcji metalowych osłabionych otworami lub szczelinami, problemem głębokości założenia fundamentu mostowego i wytrzymałości połączeń spawanych. Poszukiwał rozwiązania tzw. płaskiego zagadnienia teorii sprężystości, wykorzystując wzór Schwarza. Prowadził pionierskie badania w zakresie przeprowadzenia wzmocnień starych mostów nitowych, wykorzystując metodę spawania. W l. 1940-1942 przebywał we Lwowie. Zajmował się projektami napraw konstrukcji mostów oraz konstrukcją dźwigów i rusztowań. Po 1945 wrócił do pracy na Politechnice Warszawskiej, brał udział w odbudowie powojennych zniszczeń. Członek Polskiej Akademii Nauk. Autor ok. 300 poprawek do projektów różnych konstrukcji, zrealizował ok. 80 projektów mostów. Jednym z nich był projekt największego w Polsce stalowego spawano-nitowego mostu kolejowego przez Niemen na linii Warszawa-Wilno. W l. 60., jako jeden z pierwszych badaczy polskich, prowadził doświadczalne badania nad zastosowaniem żywic syntetycznych zbrojonych włóknem szklanym. Pracował także nad zagadnieniem klejenia w konstrukcjach mostowych.

Źródła: H. Hollender, Szelągowski Franciszek [w:] Słownik polskich pionierów techniki, Katowice 1984; J. Piłatowicz, Franciszek Ksawery Szelągowski, [1] (dostęp 21.01.2020)