Syndykat Polskich Hut Żelaznych sp. z o.o.

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Syndykat Polskich Hut Żelaznych sp. z o.o. – porozumienie kartelowe powstałe 1.01.1926 w wyniku przekształcenia Syndykatu Górnośląskich Hut Żelaznych, działające do 1939. Jedna z największych organizacji monopolistycznych w kraju z siedzibą w Katowicach. Syndykat obejmował 13 czynnych hut i posiadał udziały przedsiębiorstw hutniczych. Celem działalności była wspólna polityka cen oraz ochrona interesów gospodarczych przedsiębiorstw hutniczych. Organizacja zajmowała się centralną organizacją sprzedaży wyrobów walcowanych i krajowej produkcji metalurgicznej. Prowadziła handel komisowy wyrobami hutniczymi, a także surowcami, w drodze umowy ustalała rozmiary produkcji. W 1938 obroty Syndykatu wynosiły 120 mln zł. Członkami Syndykatu były: Zjednoczone Huty Królewska i Laura, Spółka Akcyjna Górniczo-Hutnicza Katowice, Bismarckhütte Spółka Akcyjna Wielkie Hajduki, Huta Pokój Śląskie Zakłady Górniczo-Hutnicze Spółka Akcyjna, Towarzystwo Akcyjne Zakładów Hutniczych "Huta Bankowa", Towarzystwo Zakładów Metalowych B. Hantke Spółka Akcyjna, Katowicka Spółka Akcyjna dla Górnictwa i Hutnictwa, Spółka Akcyjna Wielkich Pieców i Zakładów Ostrowieckich, Modrzejowskie Zakłady Górniczo-Hutnicze Spółka Akcyjna, Huta Baildon Spółka Akcyjna, Huta Żelazna "Kraków" Spółka Akcyjna, Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych Spółka Akcyjna, Huta Silesia Spółka Akcyjna, Towarzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza Spółka Akcyjna. W wyniku fuzji poszczególnych przedsiębiorstw, liczba członków uległa zmniejszeniu do 10 firm. W 1929 przy Syndykacie została utworzona Poradnia Stosowania Żelaza, a w 1934 Rada Stalowa będąca organem badawczym i opiniodawczym polskiego przemysłu stalowego. Okres okupacji przyniósł włączenie hut do niemieckich organizacji kartelowych, w związku z czym majątek Syndykatu od rozpoczęcia II wojny światowej został objęty zarządem przymusowym. Likwidacja Syndykatu trwała do 1944.

Źródła: A. Jezierski, C. Leszczyńska, Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2003; Syndykat Polskich Hut Żelaznych sp. z o.o., [w:] Wielka Encyklopedia PWN, t. 26, Warszawa 2005; U. Zagóra-Jonszta, Kartelizacja górnośląskiego przemysłu w latach 1922-1939 (wybrane problemy), „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2005, nr 34.