Stowarzyszenie Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stowarzyszenie Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą – organizacja społeczna założona 17.11.1933 przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej w celu zapewnienia opieki nad niepracującą młodzieżą oraz pomocy w znalezieniu jej zatrudnienia. Stowarzyszenie miało za zadanie prowadzić działalność kulturowo-oświatową, uczyć przysposobienia wojskowego, rozwijać aktywność fizyczną, organizować pomoc materialną. Dla tych zadań tworzono ośrodki i zespoły pracy, w których młodzież mogła mieszkać i zdobywać kwalifikacje zawodowe. SOM funkcjonowało poza strukturami ministerstwa. Nadzór nad organizacją sprawował zarząd, na którego czele stał prezes (Zygmunt Sowiński 1933-1934, Stefan Hubicki 1934-1935). Działalność była kierowana przez Biuro w Warszawie, a na terenie kraju zostały utworzone Ośrodki Pracy. Składały się z drużyn junackich (męskich oraz żeńskich). W latach 1933-1934 przeprowadzono rekrutację, a wszystkie województwa miały swój określony kontyngent. Młodzież należąca do Stowarzyszenia była zatrudniana sezonowo przy robotach publicznych. Zatrudnienie przypadało na sezon letni, trwający 8-9 miesięcy. W okresie zimowym wyselekcjonowana młodzież umieszczana była w sezonowych ośrodkach warsztatowych z zadaniem szkolenia zawodowego i wytwarzania produktów na potrzeby innych drużyn (np. bielizny, odzieży czy środków czystości). Latem młodzież była zatrudniana głównie przy regulacji i obwałowaniu szlaków wodnych (zwłaszcza na Wiśle, ale też na Warcie, Dunajcu, Rabie czy Sanie), robotach drogowych i kolejowych (m.in. na liniach kolejowych Warszawa – Radom czy Kraków – Miechów, bądź przy drogach Wilno – Kobylniki, Grodno – Druskieniki, Kobryń – Pińsk oraz Wielka Wieś – Hel). Cześć zadań zlecały lokalne samorządy, m.in. budowę stadionu miejskiego w Krakowie-Bronowicach czy lotniska w Białymstoku. SOM prowadziło także ośrodki rolne, mające wspomagać samowystarczalność całej organizacji. Środki finansowe na działalność pochodziły z Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej oraz Funduszu Pracy. Ogółem z pomocy SOM skorzystało ok. 30 tys. młodzieży. Stowarzyszenie wydawało periodyk "Ośrodki Pracy. Tygodnik Stowarzyszenia Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą". SOM zostało rozwiązane 15.07.1935, a jego majątek przekazany do Funduszu Pracy. Działające w latach 1933-1935 Stowarzyszenie było próbą nowatorskiego podejścia państwa do działań na rzecz zapobiegania bezrobociu młodzieży oraz wychowania obywatelskiego.

Źródła: M. Ciechocińska, Próby walki z bezrobociem w Polsce międzywojennej, Warszawa 1965; K. Chylak, Łagodzenie skutków bezrobocia wśród młodzieży w Polsce w latach 1933-1935. Działalność Stowarzyszenia Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą, „Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX wieku”, t. 10, 2012; Sprawozdanie. Stowarzyszenie Opieki nad Niezatrudnioną Młodzieżą w Warszawie 1934-1935, Warszawa 1935.