Spółka Łukasiewicz – Trzecieski – Klobassa

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Spółka Łukasiewicz – Trzecieski - Klobassa – zawiązana w 1861, ale nigdy niezawarta na piśmie spółka trzech przedsiębiorców naftowych współpracujących od 1854 w działaniach na rzecz wydobycia ropy. Powstała w wyniku sukcesu prowadzonych przez Ignacego Łukasiewicza i Tytusa Trzecieskiego odwiertów w należącej do Karola Klobassy Bóbrce i dzięki niej powstał pierwszy na świecie koncern naftowy, obejmujący kopalnię oraz należącą do Łukasiewicza rafinerię. W jego ramach wydobywany w Bóbrce surowiec w większości przerabiany był w rafinerii w Polance, a po jej spłonięciu w nowoczesnej rafinerii w Chorkówce, a następnie sprzedawany na cele oświetleniowe (najważniejszym odbiorcą nafty były koleje austriackie). Celem lepszego funkcjonowania obu przedsiębiorstw udziałowcy wybudowali 7 km drogi bitej łączącej Bóbrkę z Chorkówką, dbali również o wprowadzanie do procesu wydobycia najnowocześniejszych rozwiązań technicznych i technologicznych (przykładem zastosowanie w 1862 przez Henryka Waltera ręcznego wiercenia udarowego, udoskonalanego w kolejnych latach i pozwalającego na wiercenie coraz głębszych szybów). W latach 60. XIX w. należąca do spółki kopalnia dostarczała rocznie ok. 6-7 tys. cetnarów surowca, a zatrudnionych w niej było ponad 100 pracowników. Zawarta na okres 10 lat w celu eksploatacji złóż bóbrczańskich spółka przyniosła udziałowcom w latach 60. XIX wieku olbrzymie dochody szacowane nawet na 1,5 mln guldenów (złotych reńskich). Wobec bardzo wysokiej w tym okresie rentowności produkcji naftowej wspólnicy szybko stali się jednymi z najbogatszych przedsiębiorców w Galicji. Zarobione środki przeznaczali na dalsze inwestycje w przemysł naftowy, a także (zwłaszcza Łukasiewicz) na szeroko rozumiane cele polityczne (wsparcie dla powstańców styczniowych), społeczne (budowa szkół ludowych, fundacje sakralne) i gospodarcze (wkład w rozwój infrastruktury drogowej powiatu krośnieńskiego). W 1868 Łukasiewicz poinformował wspólników o wyjściu ze spółki, później, prawdopodobnie w 1870 z udziału w niej zrezygnował Trzecieski.

Źródła: W. Anczyc, Ignacy Łukasiewicz, „Kłosy” 1882, nr 876; S. Bartoszewicz, Historia i stan ekonomiczny przemysłu naftowego w Galicyi, „Nafta” 1906, nr 19; W. Bełza, Kopalnia w Bóbrce [w:] Iwonicz i okolice, red. W. Bełza, Lwów 1885; Z. Bielski, Ignacy Łukasiewicz, wynalazca nafty świetlnej, „Przemysł Naftowy” 1932, nr 23; W. Bonusiak, Szejk z Galicji. Ignacy Łukasiewicz 1822-1882, Rzeszów 2007; W. Bonusiak, Życie i działalność Ignacego Łukasiewicza, Rzeszów 1985; S. Brzozowski, Ignacy Łukasiewicz, Warszawa 1974; Sz. Morawski, Ignacy Łukasiewicz i ropa galicyjska (zeznanie własne) [w:] Światek Boży i życie na nim, red. Sz. Morawski, Rzeszów 1871.