Schally Andrzej Wiktor

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Schally Andrzej Wiktor – ur. 30.11.1926 w Wilnie, amerykański biochemik i lekarz polskiego pochodzenia. Laureat Nagrody Nobla. Syn gen. Kazimierza Piotra Schally’ego, kawalera orderu Virtutti Militari i szefa gabinetu Gabinetu Wojskowego Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego. Po wybuchu wojny w 1939 ewakuowany do Rumunii, w 1945 dostał się na Wyspy Brytyjskie przez Włochy i Francję. Absolwent University of London i National Institute for Medical Research Mill Hill w Londynie. Pracował pod kierownictwem m. in. dr Rodneya Roberta Portera, dr Archera Johna Portera Martina dr Johna Warcupa Cornfortha. W 1952 wyjechał do Kanady, gdzie studiował na McGill University w Montrealu. W 1955, we współpracy z dr Murray’em Saffranem, posługując się metodą in vitro, wykazał obecność czynnika uwalniającego kortykotropinę (CRF) w podwzgórzu i tkance neurofizjofizycznej. Był to pierwszy eksperymentalny dowód na istnienie hormonów podwzgórza regulujących czynność przysadki. W latach 1957-1962 pracował na Baylor University College of Medicine in Houston w USA, gdzie współpracował z dr Rogerem Guilleminem. W 1962 Schally otrzymał amerykańskie obywatelstwo. Rozpoczął pracę na Tulane University w Nowym Orleanie jako kierownik laboratorium polipeptydów i endokrynologii. W 1966 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. Prowadził badania nad rozwojem zupełnie nowej dziedziny wiedzy dotyczącej kontroli mózgu nad chemią ciała. Jego prace koncentrowały się także na metodach kontroli urodzeń i hormonach wzrostu. Wraz z R. Guilleminem opisał neurohormon GnRH, który kontroluje FSH i LH. Laureat Albert Lasker Basic Medical Research Award z 1975. W 1977 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny wraz z Rosalyn Yalow i Rogerem Guilleminem za badania dotyczące „produkcji hormonu peptydowego w mózgu”. Odkrycie było początkiem neuroendokrynologii. W latach 1972-1982 prowadził badania nad leczeniem raka prostaty. Pionier w opracowywaniu analogów somatostatyny do zastosowań onkologicznych. Doktor honoris causa ponad 20 uczelni na całym świecie. Autor ok. 2200 publikacji naukowych.

Źródła: Andrew Schally, [1] [dostęp: 28.04.2020]; Andrew V. Schally. Biographical, [2] [dostęp: 28.04.2020]; Andrew V. Schally, [3] [dostęp: 28.04.2020]; Wielcy Polacy – Andrzej Wiktor Schally (Andrew Schally) – Nagroda Nobla z medycyny w 1977, [4] [dostęp: 28.04.2020].