Samolot PZL TS-8 "Bies"

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samolot PZL TS-8 „Bies” – dwumiejscowy samolot szkolno-treningowy. Zaprojektowany został przez inż. Tadeusza Sołtyka przy współudziale mgra inż. Jerzego Świdzińskiego i mgra inż. Romana Sznee w Instytucie Lotnictwa na zamówienie lotnictwa wojskowego. Był pierwszym powojennym nowoczesnym samolotem, o konstrukcji metalowej, z chowanym podwoziem, o prędkości maksymalnej 310 km/h. Prace nad samolotem rozpoczęły się w 1953. Projekt wstępny został wykonany w 1954, natomiast prace konstrukcyjne, dokumentacyjne oraz próby statyczne zakończono w 1955. Warsztat Instytutu Lotnictwa zbudował cztery prototypy: jeden do prób statycznych oraz trzy do prób w locie. Pierwszy z trzech prototypów został oblatany 23.07.1955 przez inż. Andrzeja Abłamowicza, który w 1956 i 1957 pobił na nim kilka rekordów, m.in.: rekord wysokości 7084 m i odległości lotu 2884 km. Natomiast inż. L. Natkaniec pobił rekord prędkości dla samolotów tej kategorii – 317 km/h. Pierwszą serię informacyjną (10 szt.) w 1957 r. wyprodukowano w WSK-Okęcie. W tym samym roku drugi prototyp TS „Bies” został zaprezentowany na Międzynarodowym Salonie Lotniczym w Paryżu. Od 1958 do 1960 nieco ulepszony wariant seryjny (TS „Bies” II) wytwarzano w WSK-Mielec; wyprodukowano 229 sztuk. Ostatnie dziesięć samolotów wyprodukowano w wariancie TS Bies III z ulepszonym wyposażeniem awionicznym. TS „Bies” służył do szkolenia pilotów w szkołach wojskowych. Wykorzystywano go również na obozach Lotniczego Przysposobienia Wojskowego. Przeznaczony był do szkolenia podstawowego, szkolenia i treningu akrobatycznego oraz do szkolenia w lotach bez widoczności. W latach 1964-1967 został zastąpiony przez odrzutowe „Iskry”. Do 1978 r. „Biesy” służyły do celów treningowych w aeroklubach. Samolot posiadał 7-cylindrowy silnik gwiazdowy WN-3 (konstruktor inż. Wiktor Narkiewicz) o mocy 243 kW. Dane techniczne: wznoszenie 6,3 m/s, pułap 6000 m, zasięg 750 km. Miał dobre osiągi i własności pilotażowe, dobrze wykonywał figury akrobatyczne. Kabina była obszerna i wygodna. Jednym z jego mankamentów był hałas zespołu napędowego.

Źródła: J. Babiejczuk, J. Grzegorzewski, Polski przemysł lotniczy 1945-1973, Warszawa 1974; M. Banach, Samolot szkolno-treningowy PZL TS-8 „Bies”, [1] [dostęp: 15.02.2019]; A. Glass, Samoloty PZL 1928-1978, Warszawa 1980; PZL TS-8 „Bies”, 1955, [2] [dpstęp: 15.02.2019].