Samolot PZL-106 „Kruk”

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samolot PZL-106 „Kruk” – samolot rolniczy II generacji, jednomiejscowy. Był pierwszą maszyną zaprojektowaną w Polsce specjalnie do celów rolniczych. Projekt opracował Andrzej Frydrychiewicz w WSK Okęcie. Posiadał korzystny układ konstrukcyjny: silnik – zbiornik chemikaliów – kabina pilota. Prototyp z silnikiem Lyocoming 0-720 o mocy 294 kW oblatano 17.04.1973, natomiast ulepszony prototyp z metalowym skrzydłem – 12.10.1974. Wyprodukowano 7 egz. serii informacyjnej, z których szósty przebudowano w 1975. Dwie ostatnie maszyny serii informacyjnej stały się prototypami wersji PZL-106A. Produkcję rozpoczęto w 1977 (według innej wersji w 1976) w PZL Warszawa. Nadal pracowano nad kolejnymi modyfikacjami. W latach 1975-1976 opracowano wariant szkoleniowy, w 1979 powstał PZL-106AR z silnikiem z reduktorem oraz śmigłem o większej średnicy. Od 1981 pracowano nad wersją PZL-106 „Turbo-Kruk” z napędem turbośmigłowym. W tym samym roku opracowano wariant gaśniczy, wyposażony w urządzenie do zrzucania bomby wodnej lub pianowej. W latach 1983-1985 opracowano wariant PZL-106 BT-601 „Turbo-Kruk”. W 1985 wykonano także projekt koncepcyjny wersji uzbrojonej. Był odpowiedzią na zapytanie ofertowe z NRD, później dla odbiorców południowoamerykańskich (wykorzystywany do zwalczania małych partyzanckich i terrorystycznych grup oraz walki z producentami kokainy). Produkcja seryjna PZL-106 BT-601 „Turbo-Kruk” została przerwana pod koniec lat 80. Ponownie podjęto ją w 1995. W 1998 opracowano wariant PZL-106 BTU. W latach 1983-1987 Andrzej Frydrychewicz opierając się na głównych zespołach konstrukcyjnych „Kruka” opracował projekt samolotów wielozadaniowych: PZL „Fregata”, PZL-140 „Gąsior” (dwupłatowy samolot gaśniczy) i wielozadaniowy AN-3M, w 1994 projekt PZL-240 „Pelikan” (samolot gaśniczy). „Kruk” należał do nowoczesnych dolnopłatów rolniczych, z dobrą widocznością i gwarantujących bezpieczeństwo pilotom (zbiornik z chemikaliami przed pilotem). Osiągał pułap 4000 m i prędkość maksymalną 211 km/h. Był wyposażony w zbiornik na 1000 kg środków chemicznych. Wyprodukowano około 275 egz., z czego połowa trafiła do NRD.

Źródła: A. Glass, Samoloty PZL 1928-1978, Warszawa 1980; PZL-106 „Kruk”, 1973 („Turbo-Kruk”), [1] [dostęp 12.03.2019]; P. Szczepaniec, PZL-106 „Kruk”, [2] [dostęp 12.03.2019].