Samolot PZL-104 „Wilga”

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samolot PZL-104 „Wilga” – samolot czteromiejscowy, wielozadaniowy; najliczniej wytwarzana seryjnie polska konstrukcja (do połowy lat 90. powstało ponad 1000 egz.), eksportowana do 32 krajów. Projekt wstępny powstał w 1959 w WSK Okęcie. Według założeń miał być maszyną przeznaczoną do holowania szybowców, szkolenia spadochronowego, prac rolniczych i przewozu chorych (w wersji sanitarnej). Do prac konstrukcyjnych, pod kierunkiem Ryszarda Orłowskiego, przystąpiono w 1960 r. 24.04.1962 oblotu samolotu dokonał Mieczysław Miłosz. Wersja ta jednak nie sprawdziła się w toku prób. W 1962 maszyna została zaprojektowana od nowa przez Andrzeja Frydrychewicza i Bronisława Żurakowskiego. Nowy prototyp PZL 104 „Wilga 2” został oblatany 1.08.1963. W tym samym roku powstała wersja eksportowa „Wilga C”, budowana następnie w Indonezji („Gelatik”). Wady zastosowanego silnika skutkowały kolejnymi pracami nad „Wilgą”. W 1965 został oblatany prototyp „Wilgi 3” z silnikiem gwiazdowym AI-14R. W tej wersji samolot trafił do seryjnej produkcji. Jednak prace nad udoskonaleniem „Wilgi” prowadzono nadal. W połowie 1967 r. oblatana została „Wilga 35” z szerszym i masywniejszym podwoziem, osiągająca prędkość 194 km/h i pułap 4040 m. Równocześnie powstała wersja eksportowa „Wilga 32” z silnikiem Continental. Do produkcji weszły: „Wilga 35A”, przeznaczona do holowania szybowców i skoków spadochronowych, „Wilga 35P”, dyspozycyjna i łącznikowa „Wilga 35”. Wykonano także jeden egzemplarz w wersji sanitarnej („Wilga 35S”). W latach 1972-1975 zbudowano 27 egz. „Wilgi 35” w wersji wojskowej. W 1978 powstała rolnicza „Wilga 35R”, a rok później wersja na pływakach „Wilga 35H” (oblatana w Kanadzie w 1979). W kolejnych latach kontynuowano prace modernizacyjne. W 1995 opracowano i zrealizowano w USA wariant obserwacyjny PLZ-104 „Wilga 80”. W połowie lat 80. i ponownie w 1995 zaprezentowano wersję uzbrojoną „Wilga 80S” (konstruktor prowadzący Wojciech Gadomski). Kolejna wersja rozwojowa PZL-104 „Wilga2000” powstała w latach 1994-1995. Samolot posiada bardzo dobre cechy pilotażowe i właściwości krótkiego startu i lądowania. W II połowie lat 70. polskie załogi dwukrotnie zdobyły wicemistrzostwo świata na „Wilgach”.

Źródła: J. Babiejczuk, J. Grzegorzewski, Polski przemysł lotniczy 1945-1973, Warszawa 1974; A. Glass, Samoloty PZL 1928-1978, Warszawa 1980; PZL-104 „Wilga”, 1962 (Lindpur, „Gelatik 32”), http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/2327/126/PZL-104-Wilga2 [dostęp: 1.03.2019].