Samolot Avro Canada CF-105 Arrow

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samolot Avro Canada CF-105 Arrow – kanadyjski samolot myśliwski, w którego tworzeniu brali udział polscy konstruktorzy. W latach 1953-1959 zespół kanadyjskiego przedsiębiorstwa Avro zaprojektował i zbudował oraz testował jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie samolotów na świecie: CF-105. Zaprojektowano go głównie do walki z sowieckimi bombowcami nuklearnymi, które w latach zimnej wojny zagrażały Kanadzie od strony Arktyki. Był dużym, szybkim myśliwcem przechwytującym o skrzydłach w kształcie delty. W latach 1957-1959 zbudowano 6 egzemplarzy samolotu. W pracach projektowych nad Arrow brali udział polscy konstruktorzy, którzy w latach II wojny światowej znaleźli się w Kanadzie: Zygmunt Cyma, Wacław Czerwiński, Kazimierz Korsak, Kazimierz Księski, Wiesław Stępniewski, Eryk Kosko. Obloty CF-105 wykonywało dwóch Polaków: Janusz Żurakowski (pilot doświadczalny) oraz Władysław Potocki (były dowódca Dywizjonu 315). Oblotu pierwszego CF-105 o numerze RL 201 Żurakowski dokonał 25.03.1958. Prędkość naddźwiękową uzyskał podczas siódmego lotu prototypu. Był pierwszym Polakiem, który samolotem przekroczył prędkość dźwięku oraz prędkość 2000 km/h. W sierpniu 1958 oblatał drugi prototyp RL 202, a we wrześniu tego roku RL 203 (tu prędkość dźwięku przekroczył w pierwszym locie). Łącznie Żurakowski (Żura) na Cf-105 wykonał 22 loty, ostatni miał miejsce we wrześniu 1958 r. Z kolei Władysław Potocki był pierwszym Polakiem, który przekroczył Ma 2 (według innych źródeł Ma 1,96). Prace nad samolotem Kanadyjczycy zarzucili z powodów politycznych.

Źródła: S. Basiukiewicz, Wkład Polaków w projekt Avro Arrow, „The New Link. Biuletyn Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie” 2007, nr 4; J. Bujnowski, 50 rocznica Avro CF-105 Arrow, „The New Link. Biuletyn Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie” 2007, nr 4; K. Kubala, Janusz Żurkowski (1914-2004), „Lotnictwo” 2004, nr 3; W. Matusiak, Władysław Potocki 1919-1996, „Skrzydlata Polska” 1997, nr 2; Avro Canada CF-105 Arrow, [1] [dostęp: 12.02.2019]; Janusz Żurakowski-pilot doświadczalny Awro Canada, [2] [dostęp: 12.02.2019]; Ł. Michalik, Nieznane samoloty polskich konstruktorów, które nigdy nie weszły do produkcji, [3] [dostęp: 12.02.2019].