Reichstein Tadeusz

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Reichstein Tadeusz – ur. 20.07.1897 we Włocławku, zm. 1.08.1996 w Bazylei. Chemik, farmaceuta. Studia ukończył na Wydziale Chemii Federalnego Uniwersytetu w Zurychu. W 1922 uzyskał stopień doktora. Początkowo pracował jako laborant w koncernie kawowym Francka. W 1929 uzyskał habilitację na Politechnice w Zurychu, rok później został tam asystentem. W 1938 został prof. chemii organicznej w Instytucie Farmaceutyczno-Chemicznym na Uniwersytecie w Bazylei. Od 1954 pracował w Instytucie Chemii Organicznej tegoż uniwersytetu. Reichstein kilkakrotnie zmieniał swe zainteresowania badawcze. Zaczynał od substancji zapachowych kawy, następnie zajął się syntezą witaminy C przy użyciu glukozy jako produktu wyjściowego. Wraz z zespołem opracował nową metodę jej syntezy (1933). W Bazylei rozpoczął badania nad substancjami wytwarzanymi przez korę nadnerczy. Do 1939 wyodrębnił 29 substancji. W czasie II wojny światowej jego badania finansowały władze amerykańskie. Prace były kontynuowane po wojnie. Wśród wyodrębnionych związków były m.in. kortyzon i aldosteron; prace nad ich wykorzystaniem w medycynie prowadzili dwaj uczeni amerykańscy: Edward Kendall i Philip Hench. W 1950 Reichstein, Kendall i Hench otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za prace nad syntezą, badanie struktury i wyizolowanie hormonów steroidowych nadnerczy i ich wielostronne zastosowanie w lecznictwie. Reichstein poszukiwał również naturalnych źródeł steroidów. Wraz z zespołem wyizolował i opisał szereg związków czynnych należących do glikozydów nasercowych, pochodzących z roślin. Po przejściu na emeryturę (1967) prowadził badania nad fizjologią roślin. W 1994 został członkiem PAN. Od 1994 wybitnym farmaceutom na świecie przyznawany jest Medal Reichsteina ustanowiony przez Szwajcarskie Towarzystwo Nauk Farmaceutycznych. Podczas II wojny światowej pomagał uciekinierom wojennym, którzy przedostali się do Szwajcarii, przyczynił się do rozbudowy Uniwersytetu w Bazylei, angażował się w działania organizacji ekologicznych, w 1992 protestował przeciwko wojnie w Chorwacji.

Źródło: M. Pilich, P. Pilich, Nobliści znad Wisły, Odry i Niemna, Warszawa 2005; B. Rutkowski, Tadeusz Reichstein – nasz noblista, „Gazeta AMG” 2017, nr 3; Prof. dr Tadeusz Reichstein (1897-1996), [1] (dostęp: 7.09.2019); Tadeus Reichstein – Biographical, [2] (dostęp: 4.09.2019).