Pralka "Frania"

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pralka „Frania” – elektryczna pralka wirnikowa produkowana od 1958 r., stała się synonimem wszystkich pralek wirnikowych. Pierwsze serie miały wirnik zamontowany z boku pralki, oś silnika i wirnika wychodziły poza obudowę, na zewnątrz znajdował się mechanizm napędzający z paskiem klinowym. Późniejsze miały mały wirnik na dnie pralki i schowany mechanizm napędu silnika. Typowa „Frania” składała się z dwóch cylindrycznych komór wykonanych z emaliowanej blachy; górna wraz z wirnikiem stanowiła część piorącą, w dolnej mieścił się silnik elektryczny z przekładnią oraz inny osprzęt elektryczny. Wewnątrz komora piorąca była ocynkowana. W oparciu o tę konstrukcję produkowano pralki w różnych odmianach; niektóre posiadały wyżymaczkę, inne podgrzewały wodę lub należało je uzupełnić ciepłą wodą, mogły posiadać elektryczną pompkę opróżniającą zbiornik, możliwość ustalenia czasu prania. Wytwarzana była początkowo w Zakładach Wyrobów Metalowych w Kielcach, następnie w Myszkowskiej Fabryce Naczyń Emaliowanych „Światowit”, później w Emalii Olkusz. Po upadku tej ostatniej (2014 r.) produkcja „Frani” wróciła do Myszkowa (firma Kalisto). W okresie Polski Ludowej „Frania” była uważana za szczyt techniki i obiekt pożądania. Jej zaletą była możliwość użytkowania bez dostępu do bieżącej wody. Ze względu na swe parametry wirowania mogła być wykorzystywana wszechstronnie, np. do produkcji masła, ogórków, bimbru, farbowania tkanin, mieszania betonu itp. Ruchy ciepłej wody były także wykorzystywane do masażu wirowego w rehabilitacji nóg. Spadek jej popularności wiązał się z upowszechnieniem bębnowych pralek automatycznych (lata 80 XX w.). „Frania” produkowana jest nadal na potrzeby właścicieli jachtów, domków letniskowych, mieszkańców miejscowości bez wodociągów, właścicieli warsztatów do prania roboczej odzieży. Współczesna wersja różni się od swej poprzedniczki kolorystyką, starannością wykonania, dbałością o detale. Wykonana jest z blachy stalowej pokrytej emalią.

Źródło: ac/kd, Frania-babcia wszystkich pralek, [1] [dostęp: 05.12.2018]; Ł. Kijek, Mieszkanie w PRL – pralka „Frania”, [2] [dostęp: 05.12.2018]; B. Koziczyński, 333 popkulturowe rzeczy … PRL, Poznań 2007; Pralka Frania – Historia, [3] [dostęp: 05.12.2018]; M. Trepińska, Pralka Frania wciąż wiruje, [4] [dostęp: 05.12.2018].