Polskie trałowce

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polskie trałowce – okręty przeznaczone do oczyszczania akwenów żeglownych z min za pomocą holowanych trałów oraz do stawiania min. Pierwszym polskim trałowcem, równocześnie pierwszym okrętem pełnomorskim zaprojektowanym i zbudowanym w Polsce, była „Jaskółka” (zwodowana w 1934). Autorem projektu był Aleksander Potyrała we współpracy z Dominikiem Małeckim. W 1933 kierownictwo Marynarki Wojennej podpisało umowę z Państwowymi Zakładami Inżynierii z Warszawy na budowę czterech identycznych trałowców, zwanych „ptaszkami”. Zwodowano je na przełomie 1934/1935, a do służby wcielono w 1935-1936. Obok „Jaskółki” (Warsztaty Portowe Marynarki Wojennej w Gdyni) były to: „Mewa” (Stocznia Gdyńska), „Czajka” i „Rybitwa” (Stocznia Modlińska). W 1937 Warsztaty Portowe Marynarki Wojennej w Gdyni rozpoczęły budowę „Żurawia” i „Czapli” (zwodowane w 1938), według nieznacznie ulepszonych planów pierwszej serii. „Ptaszki” obok trałowania mogły stawiać miny i zrzucać miny głębinowe. We wrześniu 1939 zostały zatopione w pobliżu portu na Helu. Wraki czterech z nich („Czajka”, „Mewa”, „Rybitwa”, „Żuraw”) podnieśli Niemcy. W 1946 zostały rewindykowane, a po wyremontowaniu i przezbrojeniu wcielone do polskiej floty wojennej; służyły do l. 70. W l. 1956-1957 zbudowano cztery nowe trałowce bazowe wzorowane na radzieckim typie „254K” (w kodzie NATO: T-43). Radzieckie plany do polskich możliwości i realiów dostosowało Centralne Biuro Konstrukcji Okrętowych (CBKO) nr 2 z Gdańska. Kolejnych dziewięć jednostek powstało według zmodernizowanych planów „254M”. Jedenaście trałowców typu „254K i M” (nosiły nazwy ssaków) wycofano w l. 1987-1989, natomiast ORP „Tur” w 1977 przebudowano na okręt doświadczalny (wycofany w 1991). W drugiej poł. l. 50. CBKO nr 2 podjęło prace koncepcyjne nad trałowcem redowym. Budowę prototypowej jednostki „206F” rozpoczęto w 1961. Łącznie w l. 1963-1967 w stoczni w Gdyni zbudowano 12 okrętów typu „206F” (otrzymały nazwy ptaków). Po zakończeniu budowy tej serii rozpoczęły się prace koncepcyjne nad nowym trałowcem. Ich efektem była prototypowa jednostka typu „207D” i seria 12 okrętów „207P” (otrzymały nazwy jezior) zbudowanych w l. 80. w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni-Oksywiu. W l. 90. rozpoczęto produkcję trałowców bazowych typu „207M”.

Źródła: Cz. Ciesielski, W. Pater, J. Przybylski, Polska marynarka wojenna 1918-1980. Zarys dziejów, Warszawa 1992; J. Ciślak, Polska marynarka wojenna 1995. Okręty, samoloty i śmigłowce, uzbrojenie, organizacja, Warszawa 1995; J. Ciślak, J. Krzewiński, Trałowce bazowe projektu 207M, „Nowa Technika Wojskowa” 1993, nr 3; M. Lipka, 71 lat trałowców w polskiej Marynarce Wojennej, [1] (25.05.2019); J. Piwowoński, Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989; R. Rochowicz, Budowa jednostek trałowych w Polsce w latach 1954-1967, „Nowa Technika Wojskowa" 1995, nr 2; M. Soroka, Polskie okręty wojenne 1945-1980, Gdańsk 1986; M. Twardowski, Budowa trałowców typu Jaskółka, „Technika Wojskowa. Historia" 2012, nr 5.