Polskie sztuczne płucoserce

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polskie sztuczne płucoserce – urządzenie, które w trakcie operacji na otwartym sercu przejmuje funkcję płuc i serc. Krew pobrana od pacjenta jest przetłaczana do utleniacza (oksygeneratora), tam następuje jej utlenowanie i usunięcie dwutlenku węgla. Nasycona tlenem krew jest rytmicznie wtłaczana pompą do aorty lub innej dużej tętnicy. Krew może być celowo schładzana, co umożliwia przeprowadzanie zabiegów operacyjnych bez limitów czasowych. Pierwsze operacje przy wykorzystaniu płucoserca przeprowadzono w l. 50. XX wieku. W 1953 Jan Moll wspólnie z inżynierami z Zakładów im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu, Franciszkiem Płużakiem i Władysławem Szymkowiakiem, skonstruowali prototyp pierwszego polskiego urządzenia do krążenia pozaustrojowego – MPS-1 (nazwa od liter nazwisk konstruktorów). Po udoskonaleniach pod nazwą MPS-2 wykorzystano je w poznańskiej klinice. W 1962 urządzenie wyposażono w cylindryczny oksygenator MPD-3 (od nazwisk konstruktorów: J. Molla, F. Płużaka i Antoniego Dziatkowiaka). Od 1966 MPS-2 razem z MPD-3 był używany do operacji wad serca w normotermii. W 1967 prace nad konstrukcją polskiego aparatu rozpoczęto w Zakładzie Doświadczalnym Elektroniki i Mechaniki Precyzyjnej Politechniki Śląskiej. Stworzono trzy kolejne modele. Pierwszy, „Zabrze” (1968) zbudowano w oparciu o prototyp, nad którym pracowano od 1967; został przekazany Klinice Chirurgicznej Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu. Kolejny model, „Białystok”, w 1970 przekazano Białostockiej Akademii Medycznej. W celu uzyskania minimalnych rozmiarów aparatu, odstąpiono w tym wypadku od budowy modułowej. Trzeci model, „Seria” (1972), który wyprodukowano w ilości ok. 25 sztuk, znalazł swe zastosowanie w ośrodkach kardiochirurgicznych. Model ten został dostosowany do operacji w hipotermii. W stworzenie śląskiego płucoserca zaangażowani byli: Tadeusz Paliwoda, Zygmunt Antoszewski, Józef Wajchenig, Andrzej Zembala, Rudolf Wojnar, Karol Mosler, Günter Völkel, Romuald Stefanicki, Zygmunt Katlewicz, Harald Mosler, Antoni Kossak, Edward Gurgul, Edward Konowalik, Henryk Grotowski, Kazimierz Grodziński, Jan Rynkar i in.

Źródła: E. Borek, O człowieku, który przeszczepił 500 serc, „”Medical Tribune” 2015, nr 12; O śląskim płucosercu, [1] (dostęp: 23.07.2019); Płucoserce sztuczne [w:] Nowa encyklopedia powszechna PWN, t.4 M-P, Warszawa 1996.