Polskie Stowarzyszenie Kobiet z Wyższym Wykształceniem

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Polskie Stowarzyszenie Kobiet z Wyższym Wykształceniem - jedna z najważniejszych organizacji kobiecych w międzywojennej Polsce. Zrzeszało grupę kobiet posiadających wykształcenie wyższe, w celu walki o zwiększenie ich znaczenia na rynku pracy. Powstało z inicjatywy International Federation of University Women, które swoją działalność rozpoczęło w 1919 w Londynie. Federacja w swych założeniach dążyła do ułatwienia kobietom z różnych krajów dostępu do edukacji i zdobywania odpowiednich stanowisk, miała stanowić zrzeszenie stowarzyszeń narodowych dostosowanych do warunków lokalnych. Stowarzyszenie założone zostało przez Marię Ponikowską, Teodorę Męczkowską i Stefanię Tatarównę 3.03.1926 w Warszawie. Legalizacja przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych nastąpiła 11.06.1926. Początkowo stowarzyszenie liczyło 21 członkiń. Działalność PSKzWW obejmowała: organizowanie sekcji i oddziałów, tworzenie fundacji stypendialnych dla kobiet podejmujących studia w kraju i za granicą oraz pracujących naukowo, prowadzenie akcji wydawniczej, redagowanie pism, szukanie i gromadzenie materiałów na temat pracy umysłowej kobiet, zakładanie bibliotek, szkół, klubów, burs i domów wypoczynkowych, działalność w ramach komitetu dla spraw międzynarodowych. Spotkania w klubach czy na wieczorach autorskich organizowanych przez PSKzWW uświetniały swoją obecnością m. in. Zofia Nałkowska, Maria Dąbrowska i prezydentowa Maria Mościcka. Fundusze stowarzyszenia opierały się głównie na składkach członkowskich i darowiznach. W 1929 stowarzyszenie liczyło 600 członkiń. W 1936 liczba ta wzrosła do 1200. Stowarzyszenie nawiązywało współpracę z innymi organizacjami, takimi jak: Narodowa Organizacja Kobiet, stowarzyszenie „Rodzina Wojskowa”, Związek Harcerek, Stowarzyszenie Młodych Ziemianek, Polskie Zjednoczenie Kobiet Pracujących Zawodowo, Zrzeszenie Lekarek. Najważniejsze inicjatywy: dom wypoczynkowy „Jadwiga” w Jastrzębiej Górze, prywatne żeńskie Gimnazjum im. J. Słowackiego we Lwowie, Żeńskie Kursy Techniczno-Kreślarskie w Wilnie. Najbardziej charakterystyczną cechą PSKzWW było szerokie oddziaływanie podejmowanych inicjatyw przy jednoczesnej elitarności zrzeszenia. Wszelkie działania zostały przerwane przez wybuch II wojny światowej. Organizacja zakończyła działalność w 1948, gdy została wchłonięta przez powołaną w 1945 Społeczno-Obywatelską Ligę Kobiet, przemianowaną wtedy na Ligę Kobiet.

Źródła: D. Kawa, Model kobiety aktywnej na tle sporów światopoglądowych. Ruch feministyczny w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2000; Polskie Stowarzyszenie Kobiet z Wyższym Wykształceniem w latach 1926-1936, Warszawa 1936; M. Siwiec-Cielebon, Zapomniane Stowarzyszenie, "Wadoviana. Przegląd Historyczno-Kulturalny", 1998, nr 1; Statut Polskiego Stowarzyszenia Kobiet z Wyższym Wykształceniem, Warszawa 1935.