Plan Hausnera

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Plan Hausnera – plan naprawy finansów publicznych autorstwa wicepremiera oraz ministra gospodarki i pracy Jerzego Hausnera. Plan został przyjęty przez rząd Leszka Millera 27 stycznia 2004 roku. Jego właściwa realizacja przypadła na późniejszy rząd Marka Belki. Plan był reakcją na zwiększający się dług publiczny, który w 2004 roku wyniósł 480 mld zł. Efektem działań zaproponowanych w „Programie uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych” miało być zrównoważenie finansów publicznych (na przestrzeni lat 2004-2007), ograniczenie deficytu budżetowego do poziomu poniżej 3% PKB i utrzymanie relacji długu publicznego do PKB poniżej 60%. Miało się to dokonać w warunkach wysokiego wzrostu gospodarczego – powyżej 5% PKB rocznie i wzrostu nakładów inwestycyjnych, a co za tym idzie, wyraźnego wzrostu zatrudnienia i dochodów. Czyli przy relatywnie niskich kosztach społecznych i gospodarczych. Plan Hausnera składał się z trzech zasadniczych części: działania w zakresie administracji i gospodarki, pozyskiwanie dochodów budżetowych oraz zmiany w zakresie wydatków socjalnych. W pierwszej zakładano m.in. ograniczenie wydatków administracyjnych, porządkowanie funduszy celowych oraz agencji skarbu państwa, ograniczenia wydatków budżetowych o niskiej efektywności (np. zalesiania), konsolidację niektórych jednostek administracji rządowej. Zwiększenie dochodów budżetu miało dać m. in. zlikwidowanie środków specjalnych w ministerstwach, porządkowanie wydatków na obronność, ograniczenie pomocy publicznej, restrukturyzacja PKP i górnictwa węgla kamiennego. Druga część planu obejmowała działania w zakresie administracji, a także wydatków i wpływów państwowej kasy. Oszczędności miały polegać m. in. na zmniejszeniu liczby stanowisk w agencjach i funduszach państwowych, ministerstwach, urzędach wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Trzecia część to reforma wydatków socjalnych państwa nazwana „Planem ograniczenia wydatków społecznych", przyjęta w styczniu 2004 roku. Zakładała głównie zmiany w pracowniczym i rolnym systemie ubezpieczeń oraz systemie pomocy osobom niepełnosprawnym. Efektem wdrożenia Planu Hausnera miał być spadek deficytu budżetowego w 2007 roku do 23,2 mld zł (2,1% PKB), oraz przeszło 30 mld zł oszczędności w latach 2004-2007. Plan stanowił przykład prowadzenia działań na rzecz wychodzenia kraju z długu publicznego przy uwzględnieniu najważniejszych polityk publicznych.

Źródła: L. Balcerowicz, Polski system socjalny podważa stabilność finansów państwa, „Wprost” 2004, nr 1131; P. Blajer, G. Leśniak, Oszczędności mają być większe, „Rzeczpospolita” 2004, nr 50; G. Leśniak, A. Michalski, Od państwa socjalnego do państwa pracy, „Rzeczpospolita” 2003, nr 259; B. Marczuk, Gdzie rząd zamierza dokonać oszczędności, „ Gazeta Prawna” 2004, nr 29; A. Niewiadomska, Racjonalizacja wydatków socjalnych jako element reformy finansów publicznych, „e-Finanse: finansowy kwartalnik internetowy” 2005, nr 2, Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2004, nr 191, poz. 1954.