Lotnicze Warsztaty Doświadczalne

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Lotnicze Warsztaty Doświadczalne – powstały 1.04.1945 w Łodzi na bazie utworzonego we wrześniu 1944 w Lublinie biura konstrukcyjnego, na czele którego stali Tadeusz Sołtyk i Aleksander Sułkowski. W Lublinie opracowali projekt pierwszego powojennego samolotu „Szpak”-1. Zespół w lutym 1945 przeniósł się do Łodzi i tam utworzono Lotnicze Warsztaty Doświadczalne. Warsztaty zostały zlokalizowane w dawnej fabryce mebli, którą należało przystosować do potrzeb produkcji lotniczej. Nowe, lepsze warunki pozwoliły na przystąpienie do prac nad rodziną „Szpaków”, samolotów dyspozycyjnych i turystycznych. W 1946 Tadeusz Sołtyk opracował projekt wstępny dwumiejscowego, lekkiego samolotu szkolno-turystycznego dla aeroklubów. W 1947 „Żak”-1 został oblatany, stając się protoplastą kolejnej rodziny samolotów. Ponadto w LWD powstały prototypy innych samolotów projektu Tadeusza Sołtyka: szkolno-treningowego „Junaka” (1948, produkowany seryjnie w PZL-WSK Warszawa-Okęcie, w Oficerskich Szkołach Lotniczych zastąpiły radzieckie UT-2), szkolno-akrobacyjnego „Zucha” (oblatany w 1948; seria 5-6 sztuk „Zuch”-2 przekazana została aeroklubom jako maszyny szkolno-treningowe i turystyczne), pasażersko-transportowego „Misia” (1949; miał służyć do przewozu skoczków spadochronowych, rannych lub pasażerów na liniach krajowych; nie wszedł do produkcji seryjnej) oraz ostatni zbudowany w LWD, wielozadaniowy „Żuraw” (1950-1951; miał być przeznaczony dla wojska, ale próby wykazały wiele wad; nie wszedł do produkcji seryjnej). Nowe konstrukcje samolotów potrzebowały dostosowanych do ich potrzeb śmigieł. Ich konstruktorem był Stanisław Kuczewski, początkowo we współpracy z Czesławem Witoszyńskim. Łącznie w warsztatach powstały 32 typy śmigieł. LWD działały w ramach Departamentu Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji. W 1950 zostały podporządkowane resortowi przemysłu ciężkiego i przemianowane na Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego nr 6, przestając być warsztatami prototypowymi. Biuro konstrukcyjne weszło w skład PZL-WSK Warszawa-Okęcie.

Źródła: J. Babiejczuk, J. Grzegorzewski, Polski przemysł lotniczy 1945-1973, Warszawa 1974; A. Glass, Samoloty PZL 1928-1978, Warszawa 1980; E. Kocent-Zieliński, Łódzkie samoloty inż. Sołtyka, Warszawa 2010; Lotnicze Warsztaty Doświadczalne, [1] (dostęp: 29.05.2019); Lotnicze Warsztaty Doświadczalne LWD, Polska, [2] (dostęp: 29.05.2019); Pamięci prof. Tadeusza Sołtyka. Wydawnictwo jubileuszowe. 50 lat Państwowego Instytutu Automatyki i Pomiarów, Warszawa 2015; A. Przedpełski, Lotnictwo Wojska Polskiego 1918-1996. Zarys historii, Warszawa 1997.