Liga Kobiet dla Pokoju i Wolności

Z
Skocz do: nawigacja, szukaj

Liga Kobiet dla Pokoju i Wolności – międzynarodowa pacyfistyczna organizacja kobieca. Powstała w 1919 jako najstarsza pokojowa organizacja w Stanach Zjednoczonych. Inicjatywa została zawiązana w 1915 na Kongresie Kobiet w Hadze. Założycielką była Jane Addams, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla za 1931. Celem organizacji było nadanie kobietom pełnych praw obywatelskich oraz szerzenie haseł antywojennych i niwelowanie politycznych, ekonomicznych, socjalnych i psychologicznych skutków wojny. Postulowano stawianie bezpośredniego oporu wobec działań wojennych i kategorycznego sprzeciwu wobec popierania polityki wojennej w kraju. Głównymi hasłami Ligi były „pacyfizm praktyczny” oraz „nie-sprzeciwiania się”. Oba dotyczyły współpracy organizacji kobiecych przeciwko wojnie. W latach 1919-1929 odbywały się kongresy Ligi w Zurychu, Wiedniu, Hadze, Waszyngtonie, Innsbrucku, Dublinie i Pradze. W 1921 w ramach działalności Klubu Politycznego Kobiet Postępowych, powstał polski oddział Ligi. Założycielką była Justyna Budzińska-Tylicka. Do organizacji należały ponadto: Zofia Daszyńska-Golińska, Jadwiga Łypacewiczowa, Maria Jagmin, Maria Chmieleńska, Zofia Dobrzańska i Józefa Kodisowa. Największą trudnością polskiego oddziału organizacji dla zaistnienia na forum międzynarodowym była wyraźna dominacja niemieckiej orientacji w Lidze. Rezolucje poświęcone były m. in. rewizji Traktatu Wersalskiego, sprzeciwowi wobec sankcji na Niemcy i obciążeniu odpowiedzialnością z tytułu agresywnej polityki tego państwa Ligi Narodów. Było to przyczyną powstania Małej Ententy Kobiet, zainicjowanej przez polskie działaczki. W jej skład wchodziły działaczki z Rumunii, Bułgarii, Czech i Grecji. Poza hasłami pacyfistycznymi, Liga popierała działania na rzecz współpracy i wymiany kulturowej między państwami, walki z antysemityzmem, przeciwdziałania uzależnieniu od narkotyków (głównie opium), pomocy więźniom politycznym i rozwoju komunikacji morskiej. Po 1939 Klub Polityczny Kobiet Postępowych zakończył działalność, wraz z tym przestał istnieć polski oddział Ligi, który nie został już później reaktywowany.

Źródła: J. Bełcikowski, Polskie kobiece stowarzyszenia i związki współpracy międzynarodowej kobiet, Warszawa 1939; K. Fiedor, Polskie organizacje antywojenne i antyfaszystowskie wobec problemu rozbrojenia w okresie międzywojennym, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 1991, nr 41; D. Kałwa, Model kobiety aktywnej na tle sporów światopoglądowych. Ruch feministyczny w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Równe prawa i nierówne szanse. Kobiety w Polsce międzywojennej, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2000; M. Łysko, Udział kobiet w życiu politycznym II Rzeczypospolitej Polskiej, „Miscellanea Historico-Iuridica” 2015, z. 1; Women’s International League for Peace and Freedom (WILPF), (dostęp 11.12.2019); Women’s International League for Peace and Freedom Collection. Historical Introduction 1919-1959, [1] (dostęp 11.12.2019).